Mikronize edilmiş zeolit ikameli harçların mikroyapı ve durabilite özelliklerine agresif ortamların etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA KOP

Danışman: SALİH YAZICIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, çimento üretiminin çevresel etkilerini azaltmak, sürdürülebilir yapı malzemeleri geliştirmek ve harçların agresif çevresel koşullar altındaki performansını iyileştirmek amacıyla, Türkiye'de bol miktarda bulunan doğal ve kalsine edilmiş zeolitin çimento yerine ikame edilerek harç özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Harç üretiminde Manisa-Gördes yöresine ait zeolit, standart CEN kumu, CEM I çimento, sodyum naftalin sülfonat esaslı süper akışkanlaştırıcı (SA) ve içme suyu kullanılmıştır. Doğal zeolit 600°C, 700°C ve 800°C'de bir saat süreyle pişirilerek kalsine edilmiştir. Zeolitler çimento ile %5, %10, %15 ve %20 oranlarında ikame edilerek harç karışımları hazırlanmıştır. Taze harç numuneleri üzerinde yayılma tablası ve birim ağırlık deneyleri yapılmıştır. Ardından 50×50×50 mm küp, 25×25×285 mm harç çubuğu ve 50 mm çapında 100 mm yüksekliğinde silindir numuneleri üretilmiştir. Sertleşmiş numuneler üzerinde fiziksel, mekanik, dayanıklılık ve mikroskobik deneyler gerçekleştirilmiştir. 50×50×50 mm küp numunelerde 28 günlük yaşta birim ağırlık, ultrases geçiş hızı ve kapiler su emme; 3, 7, 28 ve 90 gün yaşlarında basınç dayanımı deneyleri yapılmıştır. 25×25×285 mm harç çubuğu numunelerinde 0, 7, 28, 56 ve 90 gün yaşlarında boy değişimi ile ASTM C1581/C1581M standardına göre kısıtlanmış rötre deneyleri uygulanmıştır. 50 mm çapında 100 mm yüksekliğinde silindir numunelere klor iyonu geçirgenliği, 50×50×50 mm küp numunelere ise normal kür suyu, deniz suyu ve %15 sodyum sülfat çözeltili su kullanılarak ıslanma-kuruma deneyleri uygulanmıştır. Mikroyapı özellikleri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Sonuçlar, doğal zeolitin erken yaşlarda kontrol harcına kıyasla daha düşük basınç dayanımı sergilediğini, ancak ilerleyen yaşlarda dayanımın önemli ölçüde arttığını göstermiştir. Özellikle 700°C'de kalsine edilmiş %15 zeolit ikameli (K7Z15) harç tüm yaşlarda en yüksek basınç dayanımına ulaşmıştır. Agresif ortamlardaki dayanıklılık deneyleri, K7Z15 harcının sülfat ve deniz suyu etkilerine karşı direncini artırdığını, geçirimsizlik özelliklerini ise belirgin biçimde iyileştirdiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, K7Z15 harcı dayanıklılık ve geçirimsizlik açısından optimum performans sergileyerek çimento tüketiminin azaltılmasına ve yapıların çevresel etkilere karşı daha uzun ömürlü olmasına katkı sağlamaktadır.