Yapay zeka teknikleri kullanılarak marş motorlarında hata teşhisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ELEKTRONİK VE BİLGİSAYAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAİF BAYIR

Danışman: ÖMER FARUK BAY

Özet:

YAPAY ZEKA TEKNİKLERİ KULLANILARAK MARŞ MOTORLARINDA HATA TEŞHİSİ (Doktora Tezi) Raif BAYIR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Mayıs 2005 ÖZET Marş motorları, İçten Yanmalı Motorların (İYM) çalışmasını sağlayan bir doğru akım (DA) motorudur. Marş motorunun arızalanması durumunda İYM'Ier çalıştırılamaz. Özellikle acil durumlarda kullanılan araçlarda (askeri araçlar, ambulans, itfaiye, vb) marş motoru arızasının meydana gelmesi durumunda, aracın çalışmaması, hem maddi, hem de hayati kayıplara neden olmaktadır. Bu yüzden marş motoru arızlarının önceden tespit ve teşhis edilmesi önemlidir. Bu tez çalışmasında, yapay zeka tekniklerinden; bulanık mantık, ileri beslemeli sinir ağı ve özörgütlemeli sinir ağı kullanılarak marş motorlarının arızaları teşhis edilmiştir. Her bir yapay zeka tekniği için Visiual Basic 6.0'da grafik kullanıcı ara yüzlü yazılım geliştirilmiştir. Marş motorundan alman akım ve gerilim bilgileri, geliştirilen her bir yapay zeka tekniğine uygulanarak hata teşhisi yapılmaktadır. Bu teknikler ile marş motorlarında ve marş sisteminde gözlenen altı arıza başarıyla tespit edilmiştir. İleri beslemeli sinir ağının arızaları doğru teşhis etme başarısı diğerlerine göre daha yüksektir. Arızların önceden teşhis edilmesinde ise özörgütlemeli sinir ağı başarılıdır. Bu yazılımlar marş motoru üreticilerinin kalite kontrol bölümlerinde ve tamir bakım atölyelerinde arıza tespiti için kullanılabilir. Bilim Kodu : 626.07.01 Anahtar Kelimeler : Marş motoru, Hata teşhisi, Bulanık mantık, İleri beslemeli sinir ağı, Özörgütlemeli sinir ağı. Sayfa Adedi : 127 Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Ömer Faruk BAY