Lise birinci sınıf Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarında yer alan metinler ve metin altı soruları üzerine bir değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER KAYA
Danışman: AYŞE YÜCEL ÇETİN
Özet:Metinler,edebiyat eğitimi ile verilmek istenen bilginin,kazandırılmak istenendavranışın somutlaştığı araçlardır.Dolayısıyla, ders kitaplarında yer alan metinlerin,Türk Dili ve Edebiyatı öğretiminin amaçlarına uygun niteliklere sahip olmasıgerekmektedir.Araştırmada , metinlerin Türk Dili ve Edebiyatı öğretimindeki önemi ortayakonulduktan sonra,seçilen Türk Dili ve Edebiyatın ders kitaplarındaki metinler?Gencin Biyo-psiko-sosyal Gelişimine Uygunluğu? ve ?Türe Uygunluğu?bakımından incelenmiştir.Metin altı soruları ise ?Bilişsel Gelişim Kuramına Göre?,?Hazırlanış Biçimine Göre?, ?Cevap Kaynaklarına Göre? sınıflandırılarakdeğerlendirilmeye çalışılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini ,Talim Terbiye Kurulu tarafından belirlenen vetebliğler dergisinin ilgili sayısında yer alan lise birinci sınıf Türk Dili ve Edebiyatıders kitapları; örneklem grubunu ise, bu kitaplar arasından rastlantısal örneklemyoluyla seçilmiş üç ders kitabı oluşturmaktadır.İnceleme alanını oluşturan üç ders kitabında da metinler , lise birinci sınıfgencinin biyo-psiko-sosyal gelişim özellikleri yeteri kadar göz önündebulundurulmadan seçilmiştir.Bir ders kitabında yer alan sorular,öğrencilere üst düzey öğrenme becerilerinikazandıracak nitelikte olmalıdır.Fakat her üç ders kitabında da yer alan metin altısoruları,genellikle, yalnızca alt düzey öğrenme becerilerini kazandırmaya yönelikbilgi ve kavrama sorularından oluşmaktadır.Cevap kaynaklarına göre yapılan sınıflamada da, ezbere ve hatırlamayayönelik olan metin içi sorularının oranı,% 68,21 ;metin dışı soruların oranı%29,69;metinler arası soruların oranı ise %2,09'dur.Ders kitaplarında farklı soru tiplerinin yer alması,öğrencileri motive etmek veonları daha aktif konuma getirmek için önemlidir.Fakat seçilen ders kitaplarındakimetin altı sorularının hepsi klâsik sorulardan oluşmaktadır.Çoktan seçmeli,doğruyanlışya da boşluk doldurma gibi soru tiplerine hiç yer verilmemiştir.