Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Başak KAVALCI KOL
Danışman: Meral Boşnak Güçlü
Özet:
Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) başta akciğer olmak üzere çoklu organ tutulumu yapar. Semptomların iyileştirilmesinde inspiratuar kas eğitimi (İKE) uygulanabilir. Ancak yapılmış çalışmalar sınırlıdır. Çalışmanın amacı akciğer tutulumu olan post-COVID-19 sendromlu hastalarda İKE’nin oksijen tüketimi, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite, solunum kas kuvveti ve enduransı, egzersiz kapasitesi, periferik kas kuvveti, nefes darlığı, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Rastgellenmiş, kontrollü, üç kör çalışma. Hastalar İKE ve kontrol grubu olarak ayrıldı. Eğitim grubuna MIP’in %50’sinde İKE, kontrol grubuna solunum egzersizleri, 8 hafta uygulandı. Maksimal egzersiz kapasitesi (kardiyopulmoner egzersiz testi), solunum kas kuvveti (ağız basınç ölçüm cihazı) ve enduransı (artan eşik yükü testi), fonksiyonel egzersiz kapasitesi [6-dakika yürüme testi (6 DYT)], periferik kas kuvveti (dinamometre) kas oksijenizasyonu (NIRS), fiziksel aktivite (metabolik holter), nefes darlığı ‘London Chest’ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (LCADL), yorgunluk Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), yaşam kalitesi ‘Saint George’ Solunum Anketi (SGRQ) değerlendirildi. Eğitim sonrası İKE grubunun VO2zirve, kas oksijen satürasyonu, solunum kas kuvveti ve enduransı, 6-DYT mesafesi ve periferik kas kuvveti kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı arttı, LCADL, YŞÖ, SGRQ puanları azaldı (p<0,05), fiziksel aktivite ve solunum fonksiyonlarında istatistiksel anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Post-COVID-19 sendromlu hastalarda İKE oksijen tüketimi, kas oksijenizasyonu, egzersiz kapasitesi, solunum kas kuvveti ve enduransı, periferik kas kuvveti ve yaşam kalitesini iyileştirdi, nefes darlığı ve yorgunluk algısını azalttı. Solunum fonksiyonları ve fiziksel aktiviteyi değiştirmedi. İnspiratuar kas eğitimi hastalar eğitim sırasında takip edildiğinde semptomların iyileştirilmesinde güvenilir, etkili ve kliniklerde uygulanabilir bir yöntemdir.
Anahtar Kelimeler : COVID-19, İnspiratuar kas eğitimi, Oksijen tüketimi