Elektromanyetik alanların insan lenfosit kültürü ve bazı bitkiler üzerine genetik etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN AKSOY
Danışman: FATMA ÜNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ELEKTROMANYETİK ALANLARIN İNSAN LENFOSİT KÜLTÜRÜ VEBAZI BİTKİLER ÜZERİNE GENETİK ETKİLERİ(Doktora Tezi)Hüseyin AKSOYGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜOcak 2006ÖZETBu çalışmada, elektromanyetik alanların canlılardaki genetik etkileriaraştırılmıştır. Bunun için yüksek gerilim hatlarına 0, 10, 25, 50 ve kontrololarak 100 m'den sonraki uzaklıklarda saksılara dikilen Allium cepa L. ve ekilialanda aynı mesafelerden alınan Triticum baeoticum Boiss. subsp. baeoticumtohumlarından laboratuvarda çimlendirilen kök ucu meristematik hücrelerikullanılmıştır. Ayrıca laboratuvarda oluşturulan 1000, 1500 ve 2000 V/mdozlarındaki elektrik alanları ile 0.25, 0.50 ve 1 mT dozlarındaki manyetikalanlar hem Allium cepa L., hem de insan periferal lenfositlerine uygulanarakelektromanyetik alanların genetik etkileri araştırılmıştır. Diğer yandanelektromanyetik alanların DNA seviyesindeki olası etkilerini gözleyebilmek için,yüksek gerilim hatları çevresinde yetişen ve yukarıda bahsedilen alanlardantoplanan farklı bitki materyallerinde RAPD-PCR yöntemi kullanılmıştır. Bütünuygulama gruplarında elektromanyetik alanların mitotik indeks üzerine etkiliolduğu ve kromozomal anormallikleri arttırdığı gözlenmiştir. Bitkilerle yapılançalışmalarda en fazla gözlenen anormallikler sırası ile köprü, kalgın kromozom,kromozom parçaları, çok kutupluluk, c-mitoz, yapışıklık ve düzensizmetafazdır. Mikronukleus, köprü ile birlikte ilk sırada yer almaktadır. İnsanperiferal lenfositlerinde ise kromatid ve kromozom kırığı, disentrik kromozom,kardeş kromatidlerde birleşme ve fragment şeklinde anormalliklergözlenmiştir. Replikasyon indeksinde kontrol gruplarına göre herhangi bir farkgözlenmezken, kardeş kromatid değişimi frekansları, bütün uygulamagruplarında kontrole göre istatistiksel olarak önemli derecede artış göstermiştir.DNA düzeyindeki incelemelerde, uygulama gruplarında kontrol gruplarınagöre farklı bant oluşumları gözlenmiştir. Bu gözlemler kromozomalçalışmalardan elde edilen sonuçları destekler nitelikte olmakla beraber, kesinsonuçların elde edilebilmesi için daha fazla sayıda primer kullanılmasıgerekmektedir.Bilim Kodu : 203.1.048Anahtar Kelimeler : Elektromanyetik alanlar, yüksek gerilim hatları, mitotikindeks, kromozomal anormallikler, kardeş kromatidlerdedeğişim, RAPD-PCRSayfa Adedi : 99Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Fatma ÜNAL, Prof. Dr. Sebahattin ÖZCAN