FARKLI POLİSAJ SİSTEMLERİNİN VE YAŞLANDIRMANIN TEK RENK ÜNİVERSAL REZİN KOMPOZİTLERİN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ VE RENK PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE İREM YETİŞ
Danışman: Oya Bala
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, farklı yapıdaki tek renk rezin kompozitlerin yüzey pürüzlülüğü, renk değişimi ve translusensi parametresini (TP) karşılaştırmak ve bu özellikler üzerinde farklı polisaj uygulamalarının ve HYY ile yaşlandırmanın etkisini in vitro olarak incelemek ve bu rezin kompozitler için yüzey pürüzlülüğü, renk değişimi ve TP arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Çalışmada beş farklı tek renk rezin kompozit (Omnichroma (OM), Essentia Universal (EU), Admira Fusion X-tra Universal (AFX), Charisma Diamond ONE Shade (CDO), Zenchroma (ZC)) kullanıldı. Test edilen rezin kompozitlerin her birinden 50 adet olacak şekilde toplamda 250 adet örnek, 8 mm çapında ve 2 mm derinliğinde pleksi glass kalıplar kullanılarak hazırlandı. Takiben, her bir rezin kompozitten hazırlanan örnekler her birinde 10 adet olacak şekilde rastgele olarak beş farklı gruba ayrıldı. Gruplardan birine polisaj uygulanmayarak kontrol grubu oluşturuldu. Diğer gruplara ise Sof-Lex, Clearfil Twist Dia, Enhance PoGo veya Opti One Step kullanılarak polisaj uygulaması üretici firmalarının talimatları doğrultusunda uygulandı. Takiben, örnekler 370C'de distile su içinde 24 saat bekletildikten sonra, örneklerin başlangıç yüzey pürüzlülüğü (YP1) ve renk parametereleri ölçüldü. Daha sonra, tüm örnekler HYY testine maruz bırakıldı. Yaşlandırma testinden sonra, örneklerin yüzey pürüzlülüğü (YP2) ve renk parametreleri tekrar ölçüldü. Her bir grubun renk değişimi (ΔE) ve TP CIEDE 2000 renk formülü kullanılarak hesaplandı. Elde edilen verilerin grupların kendi içinde karşılaştırılmalarında; Mann Whitney-U testi (Bonferoni düzeltmesi), gruplar arası karşılaştırmalarda Kruskal Wallis testi, tekrarlı ölçümlerde Wilcoxon testi kullanıldı. Her bir grupta yüzey pürüzlülüğü, renk değişimi ve TP arasındaki ilişki ise Spearman korelasyon testi ile istatistiksel olarak analiz edildi. Çalışmada YP1 ve YP2 ölçümlerinden elde edilen yüzey pürüzlülük değerlerinin test edilen tek renk rezin kompozitler arasında genellikle anlamlı farklılık gösterdiği saptandı (p<0.05). Ayrıca, test edilen tek renk rezin kompozit gruplarının her birinden elde edilen yüzey pürüzlülük değerlerinin polisaj grupları arasında da farklılık gösterdiği belirlendi (p<0.05). HYY uygulaması, hem test edilen tek renk rezin kompozitlerin her birinde hem de polisaj gruplarının her birinde farklı etki gösterdiği tespit edildi. Renk değişimi için elde edilen ΔE değerlerinin de hem test edilen tek renk rezin kompozit grupları hem de polisaj grupları arasında farklılık gösterdiği görüldü (p<0.05). Tüm polisaj gruplarında, en düşük ΔE değerleri CDO, en yüksek ise genellikle ZC ile elde edildi. Nano-hibrit rezin kompozit gruplarında (AFX ve CDO) en yüksek ΔE değerleri Clearfil Twist Dia, mikro-hibrit rezin kompozit, EU ve supra nano-dolduruculu rezin kompozit, OM gruplarında ise Pogo ile polisaj uygulanan gruplardan elde edildi. TP1 ve TP2 ölçümlerinden elde edilen TP değerlerinin hem test edilen tek rezin kompozit grupları hem de polisaj grupları arasında anlamlı farklılık gösterdiği tespit edildi (p<0,05). Hem TP1 hem de TP2 ölçümlerinde tüm polisaj gruplarında en yüksek TP değerleri OM ile elde edildi. Mikro-hibrit tek renk rezin kompozit gruplarında (EU ve ZC) en yüksek TP değerleri ise Clearfil Twist Dia ile polisaj uygulanan gruplardan elde edildi. HYY sonrasında ise test gruplarının bazılarında TP değerinde azalma, bazılarında ise artma görüldü. Bu çalışmanın sınırları kapsamında, tek renk rezin kompozitlerin yüzey pürüzlülüğü, renk değişimi ve TP özellikleri üzerinde test edilen tek renk rezin kompozitlerin yapısal özelliklerinin yanı sıra kullanılan polisaj sistemleri ve yaşlandırmanın etkisi olduğu vurgulanabilir. Anahtar Kelimeler: Hızlandırılmış yapay yaşlandırma, Polisaj sistemleri, Renk değişimi, Tek renk rezin kompozit, Translüsensi parametresi, Yüzey pürüzlülüğü