İnterstisyel akciğer tutulumu olan ve olmayan sistemik skleroz hastalarında peroksiredoksin-4, KL-6, sürfaktan protein D seviyeleri ve bu belirteçlerin akciğer tutulumu ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

GİZEM TUĞÇE ALP

İnterstisyel akciğer tutulumu olan ve olmayan sistemik skleroz hastalarında peroksiredoksin-4, KL-6, sürfaktan protein D seviyeleri ve bu belirteçlerin akciğer tutulumu ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM TUĞÇE ALP

Danışman: Hamit Küçük

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sistemik skleroz(SSc) hastalarında akciğerde fibrozis görülmekte ve progresif interstisyel akciğer hastalığı(İAH) gelişmektedir. Sürfaktan-D(SP-D); akciğerde alveolar tip2 epitel hücreleri tarafından sentezlenen bir glikoproteindir. Krebs Von den Lungen 6(KL-6); tip 2 alveolar epitel hücrelerinden eksprese edilen müsin benzeri bir glikoproteindir. Peroksiredoksin-4(PRDX-4), peroksiredoksin ailesinden bir antioksidan proteindir. PRDX-4 mRNA'sının, İAH olan hastaların akciğer dokusunda arttığı gösterilmiştir. Biz çalışmamızda; akciğer tutulumu olan SSc hastalarında SP-D, KL-6 ve PRDX-4'nin akciğer tutulumu ve progresyonu ile ilişkisi değerlendirildi. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Romatoloji bölümüne başvuran, sistemik skleroz tanılı hastalar ile akciğer hastalığı olmayan sağlıklı kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya katılan bireylerde SP-D, KL-6 ve PRDX-4 ölçümleri ELISA yöntemi ile çalışılıp kaydedildi. Sistemik skleroz ilişkili İAH(SSc-İAH) grubunun PRDX-4 düzeyleri medyanı(14.27 ng/ml), İAH olmayan SSc grubu(10.17 ng/ml) ve kontrol grubu medyanı(9.68 ng/ml) arasında anlamlı farklılık saptandı(p=0.001). KL-6 düzeyleri açısından SSc-İAH grubu(134.25 U/ml), İAH olmayan SSc grubu(103.90 U/ml) ve kontrol grubu(92.84 U/ml) arasında anlamlı farklılık saptandı(p=0.002). İAH olan hastalar progresif pulmoner fibrozis açısından değerlendirildiğinde, progresif pulmoner fibrozis olan grupta PRDX-4, KL-6 ve SP-D düzeyleri İAH stabil olan gruba göre anlamlı yüksek izlendi(p<0.001). PRDX-4, KL-6 ve SP-D arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde çok kuvvetli bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.01). Çalışmamız sonuçlarına göre PRDX-4, SSc-İAH tanı ve progresyonunda gelecek vadeden potansiyel yeni bir biyomarkerdır.