Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda karboksilesteraz 1, alfa 2A adrenerjik reseptör ve noradrenalin taşıyıcı gen polimorfizmleri ve klinik yansımaları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ÇOCUK PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH HİLMİ ÇETİN
Danışman: YASEMEN TANER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genetik faktörlerin DEHB etyopatogenezindeki rolü birçok araştırmayla kanıtlanmıştır. Hastalığın tedavisinde etkin olarak kullanılan MPH'nin DAT inhibitörü olması nedeniyle dopaminerjik yolaklar ayrıntılı incelenmiştir. Son yıllarda araştırmacıların ilgisi NET inhibitörü olan ATX'in tedavide etkin kullanmı ve noradrenalinin dikkat fonksiyonları üzerine etkisinin anlaşılmasıyla adrenerjik yolaklara ve MPH'yi yıkan karboksilesteraz 1enzimini kodlayan CES1 geninde yer alan polimorfizmlerin enzim aktivitesini belirgin değiştirdiğinin anlaşılmasıylametabolik yolaklara kaymıştır. Bu çaılşmada adrenerjik yolaktan NET1 geni G1287A polimorfizmi, ADRA2A geni C1291G polimorfizmi ve metabolik yolaktan CES1 geni Gly143Glu polimorfizmi DEHB arasında ilişki varlığı ve ilgili polimorfizmlerin olası klinik etkilerinin incelenmesi planmıştır. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Çocuk-Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran DSM IV-TR'ye göre DEHB tanısı konmuş 6-12 yaş arası 114 hasta ve 83 sağlıklı kontrol dâhil edilmiştir. Hastaların ayrıntılı klinik değerlendirilmesinin ardından venöz kan örneği alınmışve gen analizi yapılmıştır. 103 hasta 6 ay süreyle takip edilmiş, her görüşmede ölçek puanları kaydedilmiş ve yan etkiler sorgulanmıştır. CES1 geni Gly143Glu polimorfizmi incelendiğinde hem kontrol hem DEHB grubundaki olguların tamamının GG genotipine sahip olduğu görülmüş, buradan hareketle Türkiye popülasyonunun ilgili polimorfizm açısından homozigot olduğu sonucuna varılmıştır. NET1 geni G1287A polimorfizmine ait genotipler ile DEHB arasında anlamlı ilişki olmadığı saptanmıştır. ADRA2A geni C1291G polimorfizminin C alelinin ve CC genotipinin DEHB için risk etkeni olduğu, bu riskin erkeklerde daha önemli olduğu bulunmuştur. ADRA2A geni C1291G polimorfizmi ile klinik parametreler arasında anlamlı ilişki bulunmazken, NET1 geni G1287A polimorfizmine ait AA genotipine sahip bireylerde KOKGB eş tanısının daha az olduğu ve başlangıç CÖDÖ-DE puanının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.