Ankara`daki ziyaret yerlerinin halk bilimi bakımından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ETHEM ARIOĞLU
Danışman: ALİ YAKICI
Özet:99 ÖZET "Ankara'daki Ziyaret Yerlerinin Halk Bilimi (Folklor) Bakımından Değerlendirilmesi" konulu yaptığımız çalışma giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, Ankara'nın fiziki, tarihi, sosyal ve kültürel durumu hakkında bilgiler verilmiştir. Ziyaret yerleri ile ilgili temel kavramların açıklandığı ve tarihi gelişimin verildiği I. Bölüm'de ziyaret yerleri ile ilgili temel kavramlar olan "Ziyaret ve Ziyaret Yeri", "Adak ve Nezir", "Türbe ve Yatır", "Velî ve Evliya" kavramları açıklanmıştır. Ziyaret yerlerinin Türk kültürü ve inançları içerisindeki yeri ve gelişiminde, eski Türk inançlarına ve Türk-İslâm inançlarına değinilmiştir. II. Bölüm'de ziyaret yerleri; menkâbevi, tarihi ve halk bilimi (folklor) bakımından incelenmiştir. Ankara merkezde tespit edilen 16 tane ziyaret yerine, kaynak çalışmasından sonra gidilerek gözlem ve mülakat metodlan kullanılarak derlemeler yapılmıştır. Bunun yanında ziyaret mekanlarının fotoğrafları çekilmiştir. Çalışmalım sonunda, Ankara'daki ziyaret yerleri ile ilgili elde ettiğimiz folklor ve halk inançlarına ait malzeme sınıflandırılarak; ziyaret yerleri ile ilgili menkâbe ve kerametlerin ana temaları, ziyaret yerlerini ziyaret etme amacı, ziyaret yerleri usûl ve adabı konularında tahlil edilmiştir. Yapılan bu çalışmayla gördük ki ziyaret yerleri ile ilgili ve bu mekânlar etrafında halk arasında değişik inançlar ve görüşler yaşamaktadır. İnsanlar içinde bulundukları çeşitli hallerde bu ziyaret yerlerine gelerek, dileklerinin gerçekleşmesi veya adaklarının kabul edilmesi için değişik ritüellere ve uygulamalara başvurmaktadır. Böylece kökleri eski Türk inançlarına kadar dayanan, ancak İslâmiyet ile birlikte değişik motiflerin eklenmesiyle yeni şekil alan bu unsurların Anadolu inanç ve folklorunun bir parçası olduğu tespitine varılmıştır.