Ergenlerde fiziksel aktiviteye yönelik sosyal destek ve keyif alma yordayıcılarının iyilik hali üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Erdem KARTAL

Danışman: İmdat Yarım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada; ergenlerde fiziksel aktiviteye yönelik sosyal destek ve keyif alma yordayıcılarının iyilik hali üzerine etkileri ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma "ilişkisel tarama modeli" kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Sakarya İlinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı liselerde öğrenim gören öğrenciler oluştururken, örneklemi ise belirtilen evren içerisinden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 1711 (938 kız/773 erkek) sağlıklı birey oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; İyilik Hali Ölçeği, Fiziksel Aktivitelerde Sosyal Destek Ölçeği, Fiziksel Aktivitelerden Keyif Alma Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde; bağımsız gruplar t-testi, ANOVA, tek yönlü MANOVA, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları, cinsiyet, okul türü, lisanslı sporculuk, okul takımına katılım, spor yapılan yer ve ailede spor geçmişi gibi değişkenlere göre öğrencilerin iyilik hâli, sosyal destek ve keyif alma puanlarında anlamlı farklılıklar bulunduğunu göstermiştir. Özellikle spor liselerinde öğrenim gören, lisanslı sporcu olan ve okul takımlarına katılan öğrencilerin hem sosyal destek algıları hem de iyilik hâli düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur. Korelasyon analizleri, iyilik hâlinin sosyal destek ve fiziksel aktiviteden keyif alma ile pozitif yönlü ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Regresyon analizleri ise iyilik hâlinin sosyal destek tarafından anlamlı biçimde yordandığını ve en güçlü yordayıcının fiziksel aktiviteden alınan keyif olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; ergenlerde iyilik hâlinin, fiziksel aktiviteye katılım sürecinde sosyal destek ve keyif alma değişkenleri tarafından anlamlı şekilde açıklandığı; sosyal desteğin iyilik hâlini olumlu yönde etkilediği, iyilik hâlini en güçlü biçimde yordayan unsurun fiziksel aktivitelerden alınan keyif olduğu ortaya konmuştur.