6 şubat kahramanmaraş depremlerinde Gölbaşı gölünde (Adıyaman/Gölbaşı) sismik olarak tetiklenen yanal yayılma/heyelanın araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZMİ CENİK
Danışman: Seyhan Firat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:6 Şubat 2023 tarihinde, merkez üssü Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan (Ekinözü) bölgeleri olarak belirlenen, büyüklükleri 7.7 ve 7.6 (Mw) olan iki büyük deprem meydana gelmiştir. Depremlerin etkileri 11 ilde hissedilerek geniş bir coğrafyada yıkıcı etkilere yol açmıştır. Özellikle Hatay ve Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesinde olmak üzere birçok noktada zemin sıvılaşmasından kaynaklı kum kaynaması, yanal yayılma, heyelan, taşıma gücü kaybı ve oturma gibi deformasyonlar gözlenmiştir. Bu çalışma kapsamında, Adıyaman Gölbaşı ilçesinde bulunan Gölbaşı Gölü kenarında meydana gelen heyelanın değerlendirilmesine yönelik çalışmalar sunulmaktadır. Deprem sonrası yapılan saha çalışmaları doğrultusunda, araştırma alanının jeolojik yapısı oluşturulmuş, zemin tabakalarına ait parametreler belirlenmiş ve sıvılaşma analizleri yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, deprem öncesine ait durumu temsil eden limit denge analizi gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar, deprem öncesi koşulların stabilite açısından yeterli olduğunu göstermiştir. İkinci aşamada ise sıvılaşma potansiyeli olan zeminlerin kayma dayanımı parametreleri azaltılarak limit denge analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada Seed ve Harder (1990), Stark ve Mesri (1992) ve Idriss (1999) tarafından geliştirilen grafikler kullanılarak sıvılaşma potansiyeli bulunan zemin tabakaları için drenajsız rezidüel kayma dayanımı parametreleri seçilmiş ve her biri için ayrı ayrı limit denge analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler, sıvılaşma sonrası güvenlik sayısının kullanılan parametrelere bağlı olarak büyük değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle alt ve orta sınır parametreleri, göl kenarında meydana gelen heyelanı ve eski Gölbaşı Meslek Yüksekokulu binasının su altında kalmasını açıklamada daha gerçekçi sonuçlar vermiştir. Ayrıca deprem sonrası durumu temsil eden analizlere göre Seed ve Harder (1990) ile Idriss (1999) yöntemlerinde akma sıvılaşması beklenmezken, Stark ve Mesri (1992) yöntemine göre deprem sonrası kaymanın devam edeceği öngörülmektedir.