ORTAOKUL İNGİLİZCE DERSLERİNDE ÖĞRETMENLERİN GERİ BİLDİRİM UYGULAMALARINAYÖNELİK ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YELİZ ÇAY
Danışman: Melek Çakmak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ortaokul İngilizce öğretmenlerinin geri bildirim uygulamalarını öğretmen ve öğrenci bakış açılarıyla değerlendirmek ve bu uygulamaların öğretmenler açısından cinsiyet, eğitim durumu, mesleki kıdem, sınıf mevcudu, mezun olunan lisans programı; öğrenciler açısından cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre nasıl farklılık gösterdiğini analiz etmektir. Karma yöntem desenlerinden Kısmen Karma Eş Zamanlı Eşit Statülü Desen göre yürütülen araştırmada, nicel boyut çalışma grubunu Kayseri ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ortaokullarında görev yapan İngilizce öğretmenleri (n=253) ve bu okullarda 5,6,7 ve 8.sınıfta öğrenim gören öğrenciler (n=849); nitel boyut çalışma grubunu ise çalışmaya gönüllü katılım sağlayan 19 İngilizce öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde, İngilizce öğretmenlerin geri bildirim uygulamalarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla Öğretmen Anketi, öğretmenlerin konuya ilişkin ayrıntılı görüşlerini betimlenmesi amacıyla Öğretmen Görüşme Formu ve öğrencilerin öğretmen geri bildirimine yönelik algılarının betimlenmesi amacıyla Öğrenci Anketi kullanılmıştır. Araştırmada, anket formlarından elde edilen nicel veriler betimleyici istatistikler (frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma) ile, öğretmen ve öğrenci görüşlerinin belirtilen değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği ki-kare istatistiği ile incelenmiştir. Nitel veriler, Braun ve Clarke (2006) tarafından önerilen tematik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmada, ortaokullarda İngilizce öğretmenlerinin geri bildirim uygulamalarına yönelik bakış açılarını çok yönlü detayları ile ortaya koyan nitel ve nicel bulgular elde edilmiştir. Araştırma bulguları, İngilizce öğretmenlerinin; öğrencilerin öğrenme süreçleri açısından motive edici ve yol gösterici geri bildirimi etkili bulduğunu, geri bildirimi en çok quiz sonrasında ve ödev kontrollerinde kullandıklarını göstermiştir. Araştırma bulguları aynı zamanda İngilizce öğretmenlerinin geri bildirimi genellikle spontan ve öğrenci ihtiyacına göre kullandıklarını, geri bildirimin zamanlamasına yönelik belirli bir planlama yapmadıklarını, geri bildirimi İngilizce dersinde en çok öğrencilerin konuşma ve yazma becerilerini geliştirme açısından etkili bulduklarını, en çok bireysel ve yüz yüze geri bildirimi tercih ettiklerini, en sık sözlü geri bildirimi kullandıklarını, geri bildirim bilgi ve becerileri açısından kendilerini genel olarak yeterli gördüklerini göstermiştir. Diğer taraftan, bulgular öğretmenlerin; kalabalık sınıflar, İngilizce ders saatinin az olması, öğretim programının kapsamlı olması, iş yükü ve zaman yönetimi sorunlarının geri bildirim uygulamalarını olumsuz etkilediği yönünde görüş bildirmişlerdir. Araştırma bulguları ayrıca, İngilizce öğretmenlerinin geri bildirim uygulamalarına ilişkin bakış açılarında genel olarak cinsiyet, eğitim durumu, mesleki kıdem, sınıf mevcudu ve mezun olunan program türü değişkenlerinin belirleyici faktör olmadığını göstermiş, bununla birlikte, belirli maddeler açısından belirtilen bu değişkenlere göre farklılıklar gözlendiğini ortaya koymuştur. Öğrenci bakış açısından araştırma bulguları ise, öğrencilerin büyük çoğunluğunun öğretmen geri bildiriminden olumlu etkilendiğini göstermiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar bütüncül olarak değerlendirildiğinde, İngilizce öğretmenlerinin geri bildirimi etkili kullanabilmeleri için kuramsal ve uygulamalı eğitimler ile desteklenmeleri ihtiyacını ortaya koymaktadır. Bu araştırmada ulaşılan sonuçlar, öğretmenlerin geri bildirim süreçlerini daha etkili yönetebilmesi için politika yapıcıların ve eğitim fakültelerinin programlarını gözden geçirmesi gerektiğine işaret etmektedir. Öğretmenlerin etkili geri bildirim ve özelliklerine ilişkin bilgi ve becerilerinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tasarlanacak hizmet içi eğitim ve bilgi kılavuzları ile geliştirilmesinin, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarına olumlu yansımalarının olacağı düşünülmektedir.