Çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretim: çevreye yönelik tutum, bilgi ve öğrenci görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT YILDIZ
Danışman: Halil İbrahim Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretimin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ile başarı düzeylerine nasıl bir etkisi olduğunu belirlemek ve çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretime yönelik öğrenci görüşlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2024-2025 öğretim yılında Tekirdağ ilinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 6. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiş ve araştırma 14 hafta sürmüştür. 10 hafta ders planına uygun şekilde çevre eğitimi dersi işlenmiş, 1 hafta ön test uygulaması 1 hafta son test uygulaması ve 2 hafta da öğrencilerle görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde yarı deneysel yöntem, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi ile örneklem belirlenmiştir. 6. sınıf şubelerinden kontrol ve deney grubu belirlenmiştir. Kontrol grubunda 28 ve deney grubunda 29 öğrenci yer almıştır. Öğrencilerin çevreye yönelik tutum düzeyleri "Çevresel Tutum Ölçeği" ile çevreye yönelik bilgi düzeyi "Çevre Bilgi Testi" ile ölçülmüştür. Araştırmanın sonunda deney grubu öğrencilerinin çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretime yönelik görüşlerini incelemek için araştırmacı tarafından geliştirilen Görüşme Formu kullanılmıştır. Kontrol grubunda deneysel bir işlem uygulanmamış, çevre konuları öğrenci merkezli bir şekilde işlenmiştir. Deney grubunda da kontrol grubundaki öğretime paralel olarak öğretim yapılırken, çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretim gerçekleştirilmiştir. Farklılaştırılmış öğretimde öğretim içeriği, öğrenme-öğretme süreci, ürün ve değerlendirme aşamalarında öğrenci düzeylerine ve öğrenme sitillerine uygun farklı etkinlikler planlanmış ve uygulanmıştır. Araştırmanın Nicel verilerin analizinde Bağımsız Gruplar İçin t-Testi ve Bağımlı Gruplar İçin t-Testi, nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır.Araştırma sürecinde hem kontrol hem de deney grubunun çevreye yönelik tutum ve bilgi puanlarında anlamlı bir artış gerçekleşmiştir. Bu bulgular öğrenci merkezli çevre öğretiminin ve farklılaştırılmış çevre öğretiminin çevreye yönelik tutuma ve bilgiye olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Ancak araştırmanın başında kontrol ve deney grubunun çevreye yönelik tutum ve bilgi düzeyleri benzerken, araştırmanın sonunda deney grubu öğrencilerinin tutum ve bilgi düzeyleri kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı seviyede daha yüksektir. Bu durum çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretimin öğrenci merkezli çevre eğitimine kıyasla çevreye yönelik tutum düzeyinin gelişiminde daha etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin görüşleri analiz edildiğinde, deney grubu öğrencilerinin çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretime yönelik görüşlerinin olumlu olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar farklı öğrenme stili ve öğrenme düzeyine sahip öğrenci gruplarına farklı öğretim etkinliklerinin uygulanarak çevre eğitiminin esnek bir şekilde ve öğrenci gruplarına uygun bir biçimde farklılaştırılmasıyla açıklanabilir. Bu sonuçlara dayanarak çevre eğitiminde farklılaştırılmış öğretime de yer verilmesi gerektiği önerilebilir.