COVID-19 pandemisi sürecinde depresyon-anksiyete-stres düzeyi ve oral hijyen tutumlarının birlikte değerlendirilmesi


Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA BELDAĞ

Danışman: MEHMET YALIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Covid-19 pandemisinde salgınla ilgili bilinmezlikler, bireylerin kendileri ve yakınlarının sağlığıyla ilgili kaygıları ve alınan izolasyon önlemlerinin sosyal desteği azaltması, bireylerin ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Ruh sağlığının olumsuz etkilenmesi hem periodontal hastalıklar için risk oluşturmakta hem de koruyucu sağlık davranışlarına uyumu bozabilmektedir. Covid-19 pandemisinin ruhsal etkilerini değerlendirmeyi, bu süreçteki ağız hijyeni tutumlarını ve ağız hijyeni tutumları ile demografik ve psikolojik ilişkileri araştırmayı amaçladığımız çalışmamızda; 75 kadın, 75 erkek toplam 150 birey çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmamız kesitsel, tanımlayıcı bir anket çalışmasıdır. Anket soruları; demografik özellikler, anamnez soruları, oral hijyen tutumlarına ilişkin sorular ve ruhsal durumu değerlendirmek için DASS-21 ölçeği olmak üzere, toplam 23 sorudan oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 11.5 programı ile analiz edilmiş, kategoriler arasındaki farklılıklar Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H testi ile, değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare ve Fisher-exact testleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca değişkenlere ait risk faktörleri Tek ve Çok Değişkenli Lojistik Regresyon analizleri ile belirlenmiştir. Çalışmamıza katılan bireylerin %40,7'sinde en az hafif düzey anksiyete, %28,7'sinde en az hafif düzey depresyon ve %19,3'ünde en az hafif düzey stres bulguları gözlenmiştir. Çalışmamızda kadın olmak, bekar olmak, çocuk sahibi olmamak, düşük gelir düzeyi, daha genç yaş ve eşlik eden psikiyatrik hastalık varlığı ruhsal bozukluklar için risk faktörüdür. Çalışmamıza katılan bireylerin %34'ü günde 2 kez ve üzeri; %14,7'si ise 2 dakikadan fazla sürede diş fırçalamaktadır. %10'u da diş ipi kullanmaktadır. Bulgularımız önceki çalışmalarda bildirilenlere göre daha düşük düzeydedir. Çalışmamızda diş fırçalama sıklığı, diş fırçalama süresi ve diş ipi kullanımı ile ilişkili bulunan faktörler: Cinsiyet, eğitim düzeyi, eşlik eden psikiyatrik hastalık varlığı, DASS-21 anksiyete, depresyon ve stres alt ölçekleri, sigara kullanımı, sağlık çalışanı olmak, gelir düzeyi ve medeni durumdur. Çalışmamıza katılan bireylerin %36'sı diş ve diş eti sağlığını zayıf olarak değerlendirmiştir. Bireysel diş ve diş eti sağlığı algısı, sistemik hastalık varlığı ile ilişkili bulunmuştur. Çalışmamıza katılan bireylerin %77,4'ü 6 aydan kısa sürede diş fırçası değiştirmektedir. Diş fırçası değiştirme sıklığı ise eğitim düzeyi ile ilişkili bulunmuştur.