Etkinlik temelli şiir çalışmalarının akıcı okuma, yaratıcı yazma ve tutumlara etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET RAZGATLIOĞLU
Danışman: MUSTAFA ULUSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, etkinlik temelli şiir çalışmalarının akıcı okuma, yaratıcı yazma ve şiirlere yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, etkinlik temelli şiir çalışmalarının ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma, yaratıcı yazma ve şiirlere yönelik tutum düzeylerinde bir değişiklik olup olmadığını ortaya çıkarmaktır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada açıklayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokul üçüncü sınıfta öğrenim gören 26'sı deney, 30'u kontrol grubunda yer alan toplam 56 öğrenci oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grubu tesadüfi olarak atanmıştır. Deney grubunda etkinlik temelli şiir çalışmaları uygulanırken, kontrol grubu Türkçe Dersi Öğretim Programı'na göre derslerini sürdürmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak, Yanlış Analizi Envanteri, Prozodik Okuma Ölçeği, Okuma Hızı Kayıt Çizelgesi, Okuma Doğruluğu Kayıt Çizelgesi, Prozodi Kayıt Çizelgesi, Şiir Yazma Rubriği, Şiirlere Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu, öğretmen görüşme formu ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Deneysel uygulama süreci 18 hafta sürmüştür. Şiirlere dayalı gerçekleştirilen uygulama sürecinin her bir aşamasında farklı akıcı okuma stratejileri ile şiir yazma teknikleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmada, nitel verilerin analizinde betimsel analiz, nicel verilerin analizinde ise aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma ile ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS paket programı ile yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundan yaratıcı yazma becerisi ile ilgili elde edilen bulgular, etkinlik temelli şiir çalışmalarına katılan öğrencilerin yaratıcı yazma ile ilgili bütün alt boyutlarda deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Bu durum etkinlik temelli şiir çalışmalarının öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, etkinlik temelli şiir çalışmalarının deney grubu öğrencilerinin şiirlere yönelik tutum puanlarını anlamlı olarak arttırdığı tespit edilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerin ise şiirlere yönelik tutum puanlarında anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür. Etkinlik temelli şiir çalışmaları ile ilgili uygulama süreci sonunda, deney grubu öğrencilerinin yaptıkları sesli okuma hatalarında azalmalar görülmüş, öğrencilerin okuma hızları artmış ve prozodik okuma becerilerinde ilerlemeler olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerin ise okuma hızlarında artış olmasına rağmen, okuma hatalarında azalma olmadığı görülmüştür. Araştırmanın nitel verileri incelendiğinde, deney grubundaki öğretmen ve öğrencilerin gerçekleştirilen uygulamalara ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında, öğrencilerin akıcı okuma, yaratıcı yazma ve şiirlere yönelik tutumlarının olumlu yönde geliştirilmesi için yapılacak çalışmalara yönelik öneriler getirilmiştir.