HCCI bir motorda farklı parametrelerin performansa etkisinin sayısal olarak incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPEREN ÇANKAYA

Danışman: Nureddin Dinler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde yaygın olarak kullanılan iki motor konsepti, buji ile ateşlemeli (SI) ve sıkıştırma ile ateşlemeli (CI) motorlardır. İki motor arasındaki bir karşılaştırma yapılacak olursa bir katalitik konvertör ile donatılmış buji ile ateşlemeli motorunun düşük emisyonlar sağladığını ancak veriminin sıkıştırma ile ateşlemeli motora göre düşük olduğu bilinmektedir. Sıkıştırma ile ateşlemeli (CI) motorlar ise yüksek verimlilik sağlarken aynı zamanda yüksek NOx ve partikül emisyonlarına sebep olmaktadır. Mevcut kullanılan bu iki ateşleme sistemine alternatif olarak homojen dolgulu sıkıştırma ile ateşleme (HCCI) olarak bilinen motorlar geliştirilmiştir. Bir dizel motorun(CI) verimini bir benzinli motorun(SI) egzoz emisyon seviyesiyle birleştirebilen bir motor konsepti, homojen dolgulu sıkıştırma ile ateşlemeli (HCCI) motordur. Başka bir deyişle, HCCI; homojen bir karışımın sıkıştırma yoluyla kendiliğinden tutuşmasıdır. Çalışma kapsamında Dizel, Otto ve HCCI motora ait gerçek çevrim analizleri için MATLAB programı kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Çevrim analizlerinde Woschni ısı transfer korelasyonu kullanılmıştır. Ek olarak, dizel ve otto çevrimlerinde yakıtın yanma yüzdesi için Wiebe fonksiyonu kullanılır iken HCCI çevrimde çift-wiebe fonksiyonundan faydalanılmıştır. Yapılan analizlerde farklı hava fazlalık katsayıları, sıkıştırma oranları ve motor hızlarının Dizel ve HCCI motor çevrimi üzerindeki etkileri incelenmiştir.