K. K. T. C. Lefkoşa ilçesinde ilköğretim okullarına devam eden 9 yaş çocuklarının anne tutumları ile kardeş ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİSUN KÖSE
Danışman: SERAP DEMİRİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, dokuz yaşındaki çocukların anne tutumlarını, kardeş ilişkilerini ve anne tutumlarının kardeş ilişkileri üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak olarak belirlenmiştir. Bu amaçla, dokuz yaşındaki çocukların anne tutumları ile kardeş ilişkileri; cinsiyet, kardeş durumu, kardeş cinsiyeti, kardeş yaşı, anne öğrenim durumu ve aile gelir düzeyi değişkenlerine göre incelenmiş; ayrıca çocukların farklı cinsiyet ve farklı kardeş durumlarına, anne öğrenim durumuna ve aile gelir düzeyi değişkenlerine göre anne tutumlarının kardeş ilişkileri üzerinde etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini K.K.T.C. Lefkoşa ilçesinde ilköğretim okullarına devam eden dokuz yaşındaki 147 kız, 153 erkek çocuk ve onların anneleri oluşturmaktadır. Çocuklar ve ailelerine ilişkin tanıtıcı bilgiler Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Annelerin çocuğunu yetiştirirken kullandığı tutumları belirlemek amacıyla Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği (Parental Attitude Research Instrument; P.A.R.I), çocukların kardeşleriyle olan ilişkilerini nasıl yorumladıkları hakkında bilgi toplamak için Kardeş İlişkileri Anketi (Sibling Relationships Questionnaire; S.R.Q.) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri, bilgisayar S.P.S.S. 10.0 istatistik programı ile yapılmıştır. Annelerin çocuk yetiştirme tutumlarım, anne öğrenim durumu ve aile gelir düzeyinin etkilediği, dokuz yaşındaki çocukların kardeş ilişkileri algılarını kardeş durumu, kardeş yaşı ve anne öğrenim durumunun etkilediği tesbit edilmiştir. Ayrıca rolünü reddeden anne tutumunun kendinden büyük kardeşi olan çocuklarda sıcaklık/yakınlık davranışları üzerinde, demokratik, rolünü reddeden ve geçimsizlik anne Mumlarının kendinden büyük kız kardeşi olan çocuklarda sıcaklık/yakınlık davranışları üzerinde, sıkı disiplin tutumunun kendinden küçük kardeşi olan ve kendinden küçük erkek kardeşi olan çocuklarda statü/güç davranışları üzerinde, rolünü reddeden ve sıkı disiplin tutumlarının kendinden küçük erkek kardeşi olan çocuklarda çatışma faktörü üzerinde, aşırı koruyuculuk ve rolünü reddeden anne tutumunun ailesinin aylık gelir düzeyi 600 milyon ve daha az olan çocukların sıcaklık/yakınlık faktörü üzerinde, rolünü reddeden anne tutumunun ailesinin aylıkin gelir düzeyi 901 milyon ve daha fazla olan çocukların sıcaklık/yakınlık davranışları üzerinde etkili olduğu tesbit edilmiştir. Bu sonuçlara göre anne tutumlarının çocukların kardeşlik ilişkilerini algılamalarını önemli ölçüde etkilediği görülmektedir. Bu nedenle anneler çocuklarına demokratik ortam yaratarak onların tüm gelişimlerine katkı sağlayabilecekleri gibi kardeşlik ilişkilerini de bu yolla pekiştirerek daha olumlu hale gelmesini destekleyebileceklerdir. Başka araştırmalarda farklı örneklem grupları üzerinde ve başka değişkenler kullanılarak bu konunun farklı yönlerinin incelenmesi bu konuya yeni boyutlar katacaktır.