Türkiye Selçuklu Devleti`nin sağlık hizmetleri ve tıp
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDAL ERASLAN
Danışman: REFİK TURAN
Özet:199 ÖZET Türkiyede Selçuklu Türkleri hastaneler (darüşşifalar, şifahaneler, maristanlar, bimaristanlar, darulafiyeler, vb.), camiler, medreseler, hamamlar ve imaretler yapmışlardır. Yollar, köprüler ve kervansaraylar imar ederek de bunları birbirlerine bağlamışlardır. Bu sağlık ve sosyal yardım kuruluşları ve bunların hizmet kalitesi, komşu ülkelerdeki eşdeğerlerinin çok üzerinde idi. Bu abidevi sağlık bina kalıntılarından, kitaplardaki doktor isimlerinden, tıp hakkındaki kitaplardan ve kullanılan ileri tedavi metotlarından anlaşılabilir. Bu müesseseler Selçuklu Türkleri geçmiş metotları kullanmış ve bunları yeni yaklaşımlar ve fikirlerle geliştirmişlerdir. Selçuklu Türkleri çağlarının en modern hastanelerini Türkiye'nin birçok önemli şehirlerinde imar etmişlerdir. Hatta bu hastaneler Avrupa'daki Rönesans hareketlerini dahi etkilemiştir. Bunlara örnek olarak Gevher Nesibe Hastane ve Fakültesi, Sivas izzeddin Keykavus Hastanesi ve Konya, Erzurum, Erzincan, Amasya, Aksaray... vb illerde bulunan diğer bir çoğu sayılabilir. Selçuklu hastanelerindeki tedavi metotları devrin önde gelenlerindendi. Örnek olarak Avrupa'da ciddi zihinsel problemi olan deliler ve depresif hastalar hapiste tutulurken ya da yakılırken Selçuklu Türkleri kendi hastalarına musiki teknikleri ve psikolojik tedaviler uyguluyorlardı. Hastaneler bir tür vakıf sistemi üzerine kurulmuştu ki; bunlar devlet hazinesini değil dindar insanlardan gelen fonları ve bağışları kullanırlardı. Aynı zamanda devlet yöneticileri de bu müesseselerin oluşumunda büyük rol sahibiydi. Bu da Selçuklu sosyal yapılmasının başka bir boyutudur. Tıp öğrencileri öğrenim süreleri boyunca hastanelerde pratik de yapma imkanına sahipti. Dönemin en önemli doktoru, Mevlana'nın da doktoru olan Tabip Ekmeleddin Nahcivani idi. Diğer bazı önemli doktorlar arasında Abdüllatif Bağdadi, Sadreddin Konevi, Kutbeddin Şirazi, Gazanfer Kürşi, Ali Sivasi...vb. yer alır. Bu doktorlar Hipokrat, Calihos, Dios Cordios, ibn-i Sina, Razi'den kalan metotları, birçok ilerleme ile beraber kullanmışlardır.eden savaşlarda birçok kültürel etkileşim meydana gelmiştir. Bu etkileşimlerin bir sonucu da Avrupalıların sağlık kurumlarını ve metotlarını fark ederek kendi anavatanlarında uygulamalar ve Türk-islâm alimlerinin eserlerini tercüme etmeleri olmuştur.