Personel nitelikleri açısından benzer karakterli harp gemilerinin oluşturulması için heuristik yaklaşım ve hedef programlama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TEFİK ÖZTÜRK
Danışman: HASAN BAL
Özet:PERSONEL NİTELİKLERİ AÇISINDAN BENZER KARAKTERLİ HARP GEMİLERİNİN OLUŞTURULMASI İÇİN HEURİSTİK YAKLAŞIM VE HEDEF PROGRAMLAMA (YÜKSEK LİSANS TEZİ) TEVFİK ÖZTÜRK GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HAZİRAN 1999 ÖZET Bu çalışmada, iki sonuçlu niteliklere sahip bireylerin nitelik ağırlıkları bakımından dengeli veya benzer gruplar oluşturacak şekilde atamalarının (dağılımlarının) yapılması problemi üzerinde durulmuş ve bu konuda bir algoritma verilerek, aynı problemin bir hedef programlama problemi olarak ele alınıp çözülmesi durumunda bulunan sonuçlan ile bir karşılaştırması yapılmıştır, özellikle teknik özellikleri aynı olan harp gemilerinin performanslarının da eşit veya dengeli olabilmesi için önemli bir faktör olan personelin (insan gücünün) gemilere dağılımında iki sonuçlu sosyal niteliklerine bakılarak atama yapılabilmesi ile ilgili bir uygulama da çalışma da yer almıştır. Algoritmada bilgi teorisi ölçüsü (Information theory measure) kullanılmış ve heuristik bir yaklaşım üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu algoritma ile yapılan uygulamanın aşağıdaki üç farklı yönde genişletilebilmesi hususu da çalışmalara dahil edilmiş ve bu konularda ileride yapılabilecek çalışmalara ışık tutulmaya çalışılmıştır.11 a) Bu tür problemlerde bireylerin niteliklerinin kodlanmasının değiştmlmesinin, (problemi değiştirmeden) sonuçların kalitesini ne şekilde etkilediği incelenmiş, b) İki sonuçlu niteliklere sahip bireylerin yam sura, çoklu nominal ve aralık nitelikli bireyler ile de aynı tür dağılım probleminin çözümleri kıyaslanmış, c) Bireylerin yalnızca eşit büyüklükteki gruplara değil, aynı zamanda farklı büyüklükteki gruplara dağılımı problemi de ele alınmıştır. Sonuçta, açıklanan heuristik algoritma ile bireylerin (aynı tipteki gemilere atanacak personelin) nitelikleri bakımından iyi bir kalite ile ve kısa sürede atamalarının yapılabileceği görülmüş olup, özellikle tamsayı çözümün bulunmadığı problemlerde hedef programlama çözümüne göre daha iyi kalitede ve daha kısa sürede çözümler üretildiği de anlaşılmıştır. Dolayısıyla aynı teknik özelliklere sahip harp gemilerine birbirlerine yalan performansı gösterebilmeleri için personelin sosyal nitelikleri göz önüne alınarak bu yöntem ile atama yapmak mümkün olabilecektir. Çalışmada bahsedilen heuristik algoritmanın bilgisayar programı, Delphi ve Pascal programlama dilleri yardımı ile yazılmış ve bilgisayarda uygulanmış, hedef programlama formülasyonu ise GAMS paket programı ile çözülmüştür. Bilim Kodu : İstatistik / Yöneylem Araştırması Anahtar Kelimeler : Dağıtım Problemleri, Küme Paylaşım Problemleri, Heuristik, İstatistiki Kümeleme Analizi, Bilgi Teorisi, Hedef Programlama, Küme Kaplama Problemi. Sayfa Adedi : 79 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Hasan BAL