Ratlarda akciğer iskemi-reperfüzyon hasarı üzerine beta-1 selektif adrenerjik reseptör blokeri esmololün etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK BATUR
Danışman: GÜLAY KİP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, esmololün potansiyel koruyucu etkilerini vurgulayarak, akciğer İ/R hasarına karşı yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada ağırlıkları 250-300 gr arasında değişen 28 adet, erkek Wistar albino rat kullanıldı. Ratlar rastgele 4 gruba ayrıldı: Kontrol, Esmolol, Akciğer İskemi Reperfüzyon, Akciğer İskemi Reperfüzyon + Esmolol. Ratlara, trakeostomi açıldıktan ve mekanik ventilatöre bağlandıktan sonra idame anestezisi altında supin pozisyonda laparotomi yapıldı, inferior kaval venden 24 gauge iğne ile 500 Ü/kg Heparin enjekte edildi, sonrasında laporotomi anatomik planda kapatıldı. Ardından sol 5. interkostal aralıktan torakotomi yapılarak pulmoner hilus serbestldi. Kontrol grubunda, ratlar, herhangi bir iskemi reperfüzyona maruz bırakılmadı. Esmolol grubunda, ratlar, herhangi bir iskemi reperfüzyona maruz bırakılmadan esmolol 200 µg/kg kuyruk veninden 15 dakika olarak uygulandı. İ/R grubunda, mikro klemp aracılığıyla hiler klempleme yapıldı, 60 dakika total akciğer iskemisi yapıldı, hiler klemp kaldırılarak 60 dakika reperfüzyon yapıldı. İ/R+E grubunda, mikro klemp aracılığıyla hiler klempleme yapıldı, 60 dakika total akciğer iskemisi yapıldı, hiler klemp kaldırılarak 60 dakika reperfüzyon yapıldı. Reperfüzyondan 30 dakika öncesinde esmolol 200 µg/kg kuyruk veninden 15 dakika olarak uygulandı. Daha sonra tüm ratlar ketamin intramusküler yolla uygulanarak ratlar sakrifiye edildi. Doku örnekleri, histopatolojik değerlendirme yapılıncaya kadar %10'luk formaldehid solüsyonu içinde saklandı. Biyokimyasal değerlendirme yapmak için ise -80 derecede saklandı. Bulgular: İ/R grubunda interstisyel ödem, interstisyel hemoraji ve alveolar konjesyon gibi patolojik bulguların, kontrol ve esmolol gruplarına göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle interstisyel ödem, İ/R grubunda kontrol ve esmolol gruplarına göre belirgin artış göstermiştir. Ayrıca, nötrofil infiltrasyonu ve agregasyon seviyeleri, İ/R grubunda diğer gruplara göre daha yüksek bulunmuştur. Oksidatif stresin göstergesi olan MDA düzeyleri ile CAT aktivitesi de değerlendirildiğinde; İ/R grubunda MDA düzeyinin ve CAT aktivitesinin K ve E gruplarına göre yüksek olduğu, esmolol tedavisi uygulanan grupta ise MDA seviyesinin ve CAT aktivitesinin belirgin olarak düşük bulunduğu tespit edilmiştir Sonuç: Sonuçların tümü, esmololün akciğer İ/R hasarının patofizyolojik etkilerini azaltmada potansiyel koruyucu özelliklere sahip olabileceğini göstermektedir. Gelecek çalışmalar, esmololün koruyucu mekanizmalarını ve bu mekanizmaların klinik uygulamalardaki potansiyelini daha iyi anlamak için gerekli olacaktır. Anahtar kelimeler: iskemi reperfüzyon, esmolol, akciğer, MDA, CAT