Akciğer kanserli hastalarda oksidatif DNA hasarı, lipid peroksidasyonu ve antioksidan ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL ÇALIŞKAN CAN
Danışman: SEVGİ AKAYDIN
Özet:-102. VI. ÖZET Akciğer kanseri geç teşhis edilebilmesi nedeniyle mortalitesi yüksek, yaygın bir patolojidir. Sigara içimi akciğer tümörü gelişmesinin %90'ından sorumlu tutulmaktadır. Sigara dumanı, özellikle kanser gelişmesinde önemli olan DNA hasarına neden olabilecek pek çok karsinojenik madde ve serbest radikal içermektedir. Akciğerlerin gerek sigara dumanı gerekse diğer toksik gazlara ve oksijene direkt maruz kalması nedeniyle akciğer kanserinin patolojisinde serbest radikallerin rolü giderek önem kazanmaktadır. Reaktif oksijen ve nitrojen türleri membran lipidlerine atak yapmak suretiyle lipid peroksidasyonunun oluşumuna ve membran bütünlüğünün bozulmasına neden olabilmektedir. Bununla birlikte akciğerler serbest radikal reaksiyonlarına karşı spesifik antioksidan savunma sistemi geliştirmişlerdir. Çalışmamızda, akciğer kanserli hastalarda serbest radikal reaksiyonu sonucu oluşan lipid peroksidasyonu ürünü olarak plazma MDA düzeyleri ve DNA hasar ürünü olarak üriner 80HdG düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca akciğer kanserli hastalarda antioksidan vitamin düzeyleri ve bunların MDA ve 80HdG ile olan ilişkileri incelenmiştir. Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksek MDA ve 80HdG düzeyleri (akciğer kanserlilerde 2.19 ±1.19, 1.57 ± 0.86 ve kontrollerde 1.54 ± 0.51, 1.09 ± 0.52, p =0.003 ve p =0.017) ve düşük vitamin A (hastalarda 2.23 ± 0.89, kontrollerde 3.29 ± 0.84, p=0.000), vitamin E (hastalarda 28.82 ± 8.03, kontrollerde 32.83 ± 7.43, p=0.036), vitamin C (hastalarda 14.98 ± 4.65, kontrollerde 47.37 ± 23.97, p=0.000) ve p-karoten (hastalarda 0.16 ± 0.11, kontrollerde 0.36 ± 0.20,-103- p=0.000) düzeyleri elde edilmiştir. Parametreler arasındaki korelasyonlar incelendiğinde 80HdG düzeyleri ve MDA arasında pozitif bir korelasyon (r=0.463, p<0.010), 80HdG ile vitamin A (r=-0.419, p<0.021) ve p-karoten (r=- 0.341, p=0.065) arasında negatif korelasyonlar gözlenmiştir. MDA ile antioksidanlar arasında bir korelasyon bulunmamıştır. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar akciğer kanserinde serbest radikal hasarının önemli olduğu konusundaki diğer çalışmaları desteklemektedir.