Bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan annelere Dennis'in emzirme öz-yeterlilik kuramına göre yapılan hemşirelik bakımının emzirme öz-yeterlilik ve anksiyeteye etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Reyyan GÜREL

Danışman: Ayten Şentürk Erenel

Özet:

Bu araştırma, bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) yatan annelere Dennis’in emzirme öz-yeterlilik kuramına göre verilen hemşirelik bakımının emzirme öz-yeterlilik ve anksiyeteye etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma tek merkezli, ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desende yapılmıştır. Araştırma için gerekli kurum izni ve etik kurul onayı alınmıştır. Örneklemi 30 deney, 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 60 anne-bebek çifti oluşturmuştur. Deney grubundaki annelere yoğun bakıma yatışın ilk günü ön testler (Durumluk Kaygı Envanteri [DKE] ve Postpartum Emzirme Öz Yeterlik Ölçeği [EÖYÖ]) uygulanmıştır. Daha sonra deney grubundaki annelere ve destekçilerine Dennis’in emzirme öz-yeterlilik kuramına göre ortalama 60 dakika (dk) süren tek oturum eğitim verilmiştir. Deney grubundaki annelere 15 gün boyunca her gün, meme uyarısını hatırlatmak amacıyla telefon ile mesaj gönderilmiştir. Destekçilerden ise annelere, süt salınımını arttırmak için destek olması istenmiştir. Araştırmanın son gününde annelere son testler (DKE ve EÖYÖ) uygulanmıştır. Kontrol grubundaki annelere ise araştırma öncesi ön testler ve araştırma sonrası son testler yapılmıştır. Kontrol grubundaki annelere araştırma süresi boyunca herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Bu araştırmada, deney grubundaki annelerin bebeklerine anne sütü dışında verdikleri öğün sayısının kontrol grubundaki annelere göre anlamlı ölçüde düşük olduğu saptanmıştır (p<0,001). Deney grubundaki annelerin son değerlendirme emzirme öz-yeterlilik puanlarının, kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Deney grubundaki annelerin son değerlendirme kaygı düzeylerinin, kontrol grubundaki annelere göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,001). Araştırma sonuçları bebeği YYBÜ’nde yatan annelere Dennis’in emzirme öz-yeterlilik kuramına göre yapılan hemşirelik bakımının annelerin emzirme öz-yeterlilik düzeyini arttırdığı ve kaygı düzeyini azalttığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler : Hemşirelik, Anne sütü, Dennis öz-yeterlilik kuramı, Yenidoğan Yoğun Bakım, Kaygı