Puzolanik katkı malzemeleriyle üretilen harçlarda sıcaklık etkisi altında meydana gelebilecek kaza anındaki mekanik davranışlarının istatistiksel olarak karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN YAVUZ BAYRAKTAR

Danışman: ÇAĞATAY MEHMET BELGİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, puzolanik katkı malzemeleri ile üretilen harçlarda yüksek sıcaklık etkisi altında meydana gelebilecek kaza anındaki mekanik davranışlar incelenmiştir. Bu amaçla deneysel çalışmada örnekler 3 grup halinde üretilmiştir. 1. grup PÇ 42.5 çimentosu ile üretilen kontrol harcı, 2. grup örnekleri; çimentoya %5, 10, 15 ve 20 oranlarında sırasıyla tuğla tozu (TT), mermer tozu (MT), silis dumanı (SD) ve uçucu kül (UK) ayrı ayrı ikame edilerek; 3. grup örnekleri ise çimentoya %5, 10, 15 ve 20 oranlarında sırasıyla SD ve TT, SD ve MT birlikte ikame edilerek toplam 7 tip harç üretilmiştir. Deneysel çalışma; örnek üretimi, kürü, sıcaklık etkisi, soğutma süreci ve mekanik deneyler olmak üzere beş aşamada gerçekleştirilmiştir. Harçlar laboratuvarda üretildikten sonra TS EN 196-1 standardına göre 40x40x160 mm boyutlarında prizma örnekleri elde edilmiş ve 20±2°C' de %95 bağıl neme sahip laboratuvar ortamında 7, 28 ve 90 gün süreyle kür edilmiştir. Harç örnekleri 20, 150, 300, 700 ve 900 °C olmak üzere beş sıcaklık etkisine maruz bırakılmıştır. 20 °C sıcaklıkta bekletilen harç örnekleri referans harç kabul edilmiştir. Harçların soğutma işlemi havada (laboratuvar ortamında kendiliğinden) ve suda olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştirilmiştir. Harç örnekleri oda sıcaklığına geldikten sonra eğilme ve basınç dayanımı deneylerine tabi tutulmuştur. Yüksek sıcaklık etkisine maruz kalan harçların içyapısında meydana gelen değişimler makro düzeyde araştırılmıştır. Yüksek sıcaklığın, havada ve suda soğutma uygulamalarının harçlar üzerindeki etkisi belirlenerek deney sonuçları istatistiksel olarak incelenmiştir. Deney sonuçlarına göre; bazı çimento tiplerinde 150 °C'ye kadar basınç dayanımının referans numunelerine göre artış gösterdiği ve bu sıcaklıktan sonra dayanımın sürekli düştüğü görülmüştür. Ayrıca farklı sıcaklık uygulaması yapılan harç numunelerinin hava ve su ile soğutulmasında istatistiki açıdan anlamlı farklar tespit edilmiştir. Sonuç olarak; üretilen harçlar arasında en yüksek dayanımları referans ve SD katkılı harçlarda görüldüğü, yüksek sıcaklığa maruz harçlarda havada soğutma işlemlerinin daha iyi sonuçlar verdiği ve üretilen bazı harçların belirli sıcaklık değerlerine kadar yangın olasılığı yüksek binalarda değerlendirilebileceği tespit edilmiştir.