Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Yahya Çiçekli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Birer Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (SSC) olan beş Türk devletinin SSCB'den bağımsızlıklarını elde ettikleri anda anayasalarından başlayarak siyasal düzenleri aynıydı. Bundan hareketle, bu çalışmanın hazırlandığı tarihte, devlet başkanlarının yetkileri örneği üzerinden, siyasal düzenlerin geldiği noktalar arasında eğer bir fark varsa bu fark 1991'den bu çalışmanın hazırlandığı tarihe kadar geçen yirmi yıldan uzun süre içinde ortaya çıkmış olmalıdır. Bu çalışma böyle bir ayrım olup olmadığını tespit ederek bu ayrımın ele alınmasını içermektedir. Bu çalışmanın hipotezi; eğer varsa bu farklılığın ülkelerin rejimini ve bağımsızlık sonrası geçirdiği süreçleri yansıttığıdır. Çalışma kapsamında devlet başkanlarının yetkileri örneği üzerinden söz konusu devletlerin siyasal sistemi ile ilgili bir değerlendirme yapılmıştır. Beş ülkenin anayasaları incelenerek devlet başkanına dair hükümler tespit edilmiştir. Ardından, ilk olarak anayasalara dair nicel göstergeler karşılaştırılmıştır. Son olarak, nitel veri olarak devlet başkanlarının anayasal yetkilerine dair hükümler karşılaştırılmıştır. Bu hükümler ülkeler arasında karşılaştırılarak aralarındaki benzerlik ve ayrımlar tespit edilmiş, daha sonra bunların anlamlandırılmasına geçilmiştir. Karşılaştırmadan elde edilen bulgular, mevcut anayasal farklar bakımından çalışmanın hipotezini destekler niteliktedir. Aynı zamanda siyasal kültürün rejimler üzerindeki kayda değer belirleyici etkisi anayasal yetkiler ile fiili otorite arasındaki fark olarak kendini göstermiştir. Bağımsız Türk devletlerinin yapılanma, gelişim ve kurumsallaşma süreçlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için kapsamlı incelemelere ihtiyaç vardır. Bu araştırmada ele alınan konu ve veri havuzu, yeni çalışmalarda; Türkiye Cumhuriyeti ve KKTC dışındaki tüm bağımsız Türk devletlerini kapsayacak şekilde, geniş kapsamlı bir inceleme ve yorum üretebilme imkânını taşımaktadır.