Aile okuryazarlığı programı ile dezavantajlı ilkokul öğrenci ve ebeveynlerinin okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL AKLAR
Danışman: Mustafa Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ilkokul 3. sınıfa devam eden dezavantajlı öğrenciler ve ebeveynleri için Aile Okuryazarlığı Programı geliştirme ve geliştirilen bu programın öğrencilerin akıcı okuma, okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerini; ebeveynlerin aile okuryazarlık bilgi, uygulama ve tutumlarını nasıl geliştirdiğini belirlemektir. Nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması deseninde yürütülen bu araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Hatay iline bağlı Yayladağı ilçesinde kırsal kesimde yer alan bir devlet okulunda uygulanmıştır. Araştırma, çalışma grubunu oluşturan 18 üçüncü sınıf öğrencisi ve onların ebeveyni ile 12 hafta sürmüştür. Uygulamayı araştırmacı yürütmüştür. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak öğrenciler için, Yanlış Analizi Envanteri, Okuma Prozodisi Rubriği, Okuduğunu Anlama Rubriği, 6+1 Yazılı Anlatımı Değerlendirme Ölçeği; ebeveynler için Aile Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı kullanılmıştır. Nitel verileri toplamak için, Aile Okuryazarlığı Programı'na katılan öğrenci ve ebeveynlerin programa ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla öğrencilerle odak grup görüşmesi, ebeveynlerle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Aynı zamanda süreç içerisinde araştırmacı günlüğü tutulmuştur. Nicel verilerin bulguları sonucunda, Aile Okuryazarlığı Programı'nın öğrencilerin akıcı okuma, okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerini geliştirmeye katkısının olduğu; ebeveynlerin aile okuryazarlığı bilgi, uygulama ve tutumlarını geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilerin bulguları sonucunda öğrenci görüşlerine göre, Aile Okuryazarlığı Programı'nın; öğrencilerin okuryazarlık becerilerinin gelişimine destek olduğu, okuryazarlık tutumlarını olumlu yönde geliştirdiği, aile ile birlikte yaptıkları okuryazarlık etkinliklerinden keyif almalarını sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ebeveyn görüşlerine göre, Aile Okuryazarlığı Programı'nın; ebeveyn okuryazarlık tutumunu olumlu yönde geliştirdiği, çocukların okuryazarlık becerilerinde gelişme göstermelerine katkı sağladığı, birlikte okuryazarlık etkinlikleri yapma durumlarını arttığı sonucuna ulaşılmıştır.