TIBBİ SÜLÜK UYGULAMASININ ALT EKSTREMİTEDE İSKEMİ-REPERFÜZYON HASARI ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK SAMUR
Danışman: Kübranur Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada, alt ekstremitede deneysel iskemi oluşturulmuş ratlarda tıbbi sülük uygulamasının iskemi/reperfüzyon (I/R) hasarı üzerindeki tedavi edici ve önleyici etkileri araştırıldı. Bu sebeple I/R modelinden önce tıbbi sülük uygulaması ile I/R modelinden sonra tıbbi sülük uygulamasının üstünlüklerini karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. 24 dişi Wistar Albino rat çalışmaya dâhil edildi. Tedavi+I/R (n:6), I/R+Tedavi (n:6), I/R (n:6) ve Sham (n:6) olmak üzere 4 grup oluşturuldu. Alt ekstremite I/R modeli; femoral arter klemplenerek oluşturuldu. Tıbbi sülük tedavisi uygulanan gruplara (I/R öncesi ve sonrası ) her bir ratın gastroknemius kas bölgesine 1 adet Hirudo verbana cinsi sülük uygulandı. Çalışma sonunda tüm ratlardan alınan serum ve gastrokinemius kas doku örneklerinde; SOD, TNF-α, IL-6, NO, CGRP, GPx, IMA, HIF-1α, CAT ve EDN-1 parametreleri ELISA ile analiz edildi. Ayrıca kas dokusunda ödem, dejenerasyon, nekroz ve inflamasyon histopatolojik olarak değerlendirildi. Serum TNF-α düzeyi; I/R grubunda (81,18±75,91 ng/L) Tedavi+I/R (293,83±82,55 ng/L), I/R+Tedavi (328,43±70,07 ng/L) ve Sham grubuna (332,53±41,79 ng/L) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük belirlendi (p=0,047). Diğer serum parametreleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık gözlemlenmedi. Doku IL-6 düzeyi; I/R grubunda (0,81±0,46 ng/g doku) Sham grubuna (2,57±0,29 ng/g doku) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük belirlendi, (p=0,038). Doku CAT düzeyi, Tedavi+I/R grubunda (1,00±0,06 μg/g doku) I/R+Tedavi grubuna (1,28±0,06 μg/g doku) göre anlamlı düşük belirlendi (p=0,011). Diğer doku parametreleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık gözlemlenmedi. Tedavi+I/R grubu ve I/R+Tedavi grubunda histolojik olarak değerlendirilen ödem, dejenerasyon, nekroz ve inflamasyon skoru I/R grubuna göre anlamlı düzeyde düşük belirlendi (p=0.001). Çalışmamızın sonuçlarına göre hem I/R sonrası hem de I/R öncesi yapılan tıbbi sülük tedavisinin iskemiyi azaltmada etkin bir tedavi yöntemi olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma alt ekstremite I/R hasarının tedavisinde tıbbi sülük uygulamasının kullanılabileceğini ve gelecekte bu alanda yapılacak yeni çalışmalara ışık tutabileceğini bildirmektedir.