Diyabetik nöropatili hastalarda ayak ve ayak bileği egzersizinin ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selin ÇİFTÇİ
Danışman: Ülkü Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışma, nöropatik ağrılı tip 2 diyabet hastalarda ağrının azaltılması ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde ayak ve ayak bileği egzersiz eğitimin etkinliğini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma verileri Temmuz- Eylül 2021 tarihleri arasında Mersin Toros Devlet Hastanesi’ nde toplanmıştır. 100 hasta (50 müdahale, 50 kontrol) ile çalışma tamamlanmıştır. Çalışmada verilerin toplanmasında “Hasta Tanıtım Formu”, “S-LANSS (Self-Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Sign) Ağrı Skalası”, “Görsel Analog Skala (VAS)”, “Nöropatik Ağrının Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkisi Anketi (NePIQoL)”, “Kısa Mesaj Servisi Takip Çizelgesi ” kullanılmıştır. Müdahale grubundaki hastaların cep telefonlarına ayak ve ayak bileği egzersiz eğitimi videosu gönderilmiştir. Müdahale grubu 8 hafta süre ile haftada üç kez, günde 20 dk. hasta kontrolünde ayak ve ayak bileği egzersizi yaptırılmıştır. Müdahale grubuna 8 hafta boyunca SMS ile hatırlatma ve uygulama öncesi, 4, ve 8. haftalarında telefonla izlem yapılmıştır. Kontrol grubuna, araştırma boyunca herhangi bir girişimde bulunulmamıştır ve uygulama öncesi, 4, ve 8. haftalarında telefonla izlem yapılmıştır. Müdahale ve kontrol grupları arasında VAS ölçeği puanları birinci (uygulama öncesi) ve üçüncü ölçümleri (8. Hafta) arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubunda birinci ölçüm (uygulama öncesi) sonrasında VAS ölçeği puan ortalaması kontrol grubuna göre, kontrol grubunun üçüncü ölçüm (8. Hafta) sonrasında VAS ölçeği puan ortalaması müdahale grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Müdahale ve kontrol grupları arasında NePIQoL puanları üçüncü ölçümleri (8. Hafta) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubunun NePIQoL puanları üçüncü ölçümlerinin (8. Hafta) kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Çalışma sonucunda nöropatik ağrılı tip 2 diyabetli hastalara ayak ve ayak bileği egzersiz videosu ile verilen eğitimin ağrı şiddetini azaltmada ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda hastaların ayak ve ayak bileği egzersizi yapmaları konusunda teşvik edilip desteklenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler : Diyabetik nöropatik ağrı, egzersiz, ayak ve ayak bileği, ağrı, yaşam kalitesi