Çocuk evleri sitesinde kalan 4-6 yaş çocuklarına verilen duygu düzenleme eğitim programı'nın çocukların duygu düzenleme becerilerine-kaygı düzeylerine ve akran ilişkilerine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ŞEPİTCİ SARIBAŞ

Danışman: Fatma Tezel Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada, Duygu Düzenleme Eğitim Programı'nın çocuk evleri sitesinde kalan 4-6 yaş çocuklarının duygu düzenleme becerileri, kaygı düzeyleri ve akran ilişkileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaç doğrultusunda, kurumun çocuk gelişimi uzmanı ile bakıcı annelerin programa yönelik görüşlerinin belirlenmesi de hedeflenmiştir. Araştırmada, karma desenlerden sıralı açıklayıcı tasarım kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Sivas ili Sevgi Çocuk Evleri Sitesi'nde yaşayan ve 4-6 yaşları arasında olan deney grubu için 13, kontrol grubu için 10 çocuk olmak üzere toplamda 23 çocuk, kurumun çocuk gelişimi uzmanı ve 8 bakıcı anne oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak "Genel Bilgi Formu", "Duygu Düzenleme Ölçeği", "Okul Öncesi Çocuklarda Kaygı Ölçeği (Öğretmen Formu)", "Çocuklar İçin Etkileşim Dereceleme Ölçeği", "Duygu Düzenleme Eğitim Programı'na İlişkin Çocuk Gelişimi Uzmanı Görüşme Formu" ve "Duygu Düzenleme Eğitim Programı'na İlişkin Bakıcı Anne Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Friedman Testi'nden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde, betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Duygu Düzenleme Eğitim Programı'nın deney grubunda yer alan çocukların duygu düzenleme becerilerini ve akran ilişkilerini geliştirdiği saptanmıştır. vi Ayrıca programa katılan çocukların kaygı düzeylerinin de azaldığı ortaya çıkmıştır. Uygulamadan dört hafta sonra yapılan kalıcılık testi sonucunda da programın etkisinin devam ettiği görülmüştür. Nitel bulguların sonucunda, programın çocuk gelişimi uzmanı, bakıcı anneler ve çocuklar için faydalı olduğu ortaya çıkmıştır. Çocuk gelişimi uzmanının ve bakıcı annelerin, eğitim programına katılan çocukların duygu düzenleme becerilerinin geliştiğini, kaygı düzeylerinin azaldığını ve akran ilişkilerinin güçlendiğini belirttikleri görülmüştür. Ayrıca çocuk gelişimi uzmanı ve bakıcı anneler, programın süresinin uygun olduğunu ve programın kuruma katkı sağladığını da belirtmişlerdir. Programın, çocuk gelişimi uzmanı, bakıcı anneler ve çocukların birbirleriyle olan ilişkilerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Son olarak çocuk gelişimi uzmanının ve bakıcı annelerin, programla ilgili herhangi bir eleştirilerinin olmadığı; bu tip eğitim programlarının belirli aralıklarla tekrarlanmasını, duygu düzenleme becerileri ile ilgili kurum içi eğitimlerin verilmesini ve programda daha fazla bireysel etkinliklere yer verilmesini istedikleri görülmüştür.