Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Melis DÜLGEROĞLU
Danışman: Gökçe Sevim Öztürk Fincan
Özet:
Hidrojen sülfür (H2S), bir gazotransmitter olarak pek çok fizyolojik süreçte rol oynamaktadır. Bir sinyal molekülü olan hidrojen sülfürün gastrointestinal sistem motilitesindeki etkisi önemli bir araştırma konusudur. Bu çalışmada, izole sıçan kolon düz kas kasılma yanıtları üzerine hidrojen sülfürün etkisi ile bu etkinin oluşmasında nitrik oksit (NO) ve potasyum kanallarının rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, izole organ banyosunda elektriksel alan uyarısı (EAU) aracılı nörojenik kasılma yanıtları üzerine sodyum hidrojen sülfürün (NAHS), L-sistein, DL proparjilglisin (PAG) ve aminooksiasetik asit (AOAA) etkisi araştırılmıştır. Ek olarak potasyum klorür ve kalsiyum klorür ile kasılan dokularda postsinaptik yanıtlar üzerine H2S, L-sistein, PAG ve AOAA’nın etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, EAU aracılı kasılma yanıtları üzerine NO ve potasyum kanallarının katkısı NO sentez blokeri N-nitro-L-arjinin metil ester (L-NAME) ve potasyum kanal blokerleri glibenklamid, 4-aminopiridin ve iberiotoksin varlığında ayrı gruplarda bu etkiler tekrar çalışılmıştır. H2S sentez enzimleri sistatyonin beta sentaz (CBS) ve sistatyonin gama liyaz (CSE) enzim proteinlerinin distal kolon dokusundaki varlığının gösterilmesi için Western Blot analizi kullanılmıştır. NaHS’nin EAU aracılı kasılma yanıtlarını %36,8 (p<0,05), L-sistein’in ise %12,13 azalttığı (p<0,05) ve bu etkilerinin NO-bağımsız olduğu saptanmıştır (p>0,05). EAU aracılı kasılma yanıtları üzerine PAG’ın %15,72 (p<0,05) ve AOAA’nın %26,97 (p<0,05) gevşetici etkisi olduğu tespit edilmiştir. H2S’nin EAU araçlı nörojenik kasılma yanıtları üzerine gevşetici etkisine potasyum kanallarının katkısı olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Postsinaptik yanıtlar üzerine NaHS %54,53 (p<0,05), L-sistein %38,26 (p<0,05), PAG %24,95 (p<0,05) ve AOAA %33,68 (p<0,05) gevşetici etkilili olduğu göstermiştir. Western Blot analizde, sıçan kolon düz kas dokusunda CSE ve CBS enzimlerinin varlığı gösterilmiştir. H2S’nin presinaptik ve postsinaptik kasılma yanıtlarını azaltıcı etkisi gösterilmiş olup, NO ve potasyum kanallarının H2S’nin bu etkisine katkısı olmadığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler : Hidrojen sülfür, elektriksel alan uyarısı, nitrik oksit, potasyum kanalları