Çay fabrikası atıklarından kafein eldesi ve optimum şartların belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER İÇEN
Danışman: METİN GÜRÜ
Özet:ÇAY FABRİKASI ATIKLARINDAN KAFEİN ELDESİ VE OPTİMUM ŞARTLARIN BELİRLENMESİ (Yüksek Lisans Tezi) Hacer İÇEN GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Haziran 2001 ÖZET Kafein (C8H10O2N4) temel yapısını pürinin oluşturduğu bir alkoloiddir. Çay, kahve, kola nut, mate (Paraguay çayı) ve az miktarda kakaoda bulunur. Kafein en çok kolalı içeceklerde, uyarıcı ve kas gevşetici etkisinden dolayı da ilaç endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Kafein, sentetik metotlarla ve çay, kahve gibi bazı bitkilerden ekstraksiyonla olmak üzere iki yöntemle elde edilmektedir. Çayda kuru maddede kütlece % 3-4, çay saplarında yaklaşık % 0,8 oranında kafein bulunmaktadır. Çaydan kafein eldesi, suyla hazırlanan çay çözeltisine bazı katkı maddeleri eklenip süzüldükten sonra organik çözücüler kullanılarak ekstrakte edilmesi temeline dayanır. Yapılan deneysel çalışma; çay fabrikalarından atık olarak çıkan, sadece yakacak ve hayvan yemi olarak kullanılabilen, hiçbir ekonomik değeri olmayan çay binlerinin sap ve lif atıkları üzerinden yürütülmüştür. Bu numuneden kafein eldesi için en yüksek verimin elde edildiği optimum şartlar belirlenmiştir. Karıştırma hızı, su/çay oranı, sıcaklık, zaman ve partikül11 büyüklüğünün incelendiği deneysel çalışmada, karıştırma hızı 200 rpm, su/çay oranı 18,5 mL su/g çay, sıcaklık 98,5 °C, liçing süresi 16 dakika, partikül büyüklüğü 0,250 mm-0,355 mm değerleri, maksimum kafein verimini sağlayan optimum şartlar olarak tespit edilmiştir. Deneysel olarak belirlenen optimum şartlarda; çay liflerinden kuru maddede kütlece % 1,156, çay saplarından da % 0,916 oranında kafein elde edilmiştir. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 6030300 Kafein, çay atıkları 72 Doç.Dr. Metin GÜRÜ