Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nergiz ERYILMAZ KÖSRETAŞ
Danışman: Ayten Şentürk Erenel
Özet:
Bu araştırma; doğum sonu dönemde kadınlara uygulanan cinsel sağlık bilgilendirme programının kadınların cinsel işlev ve cinsel yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılan; ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırma Karaman il merkezine bağlı üç aile sağlığı merkezine kayıtlı kadınlar ile yürütülmüştür. Araştırma 27’si deney, 28’i kontrol grubunda olmak üzere toplam 55 kadın ile tamamlanmıştır. Veriler her iki gruptaki kadınlardan doğum sonu dönem 12-16. haftalarda ilk görüşmede Katılımcı Değerlendirme Formu, Tanıtıcı Bilgi Formu, Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ), Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın (CYKÖ-K) formları kullanarak toplanmıştır. Deney grubuna atanan kadınlara araştırmacılar tarafından hazırlanan cinsel sağlık bilgilendirme programı uygulanmıştır. Bu programa göre deney gurubundaki kadınlara Doğum Sonu Dönemdeki Kadınlara Yönelik Cinsel Sağlık Eğitimi Rehberi’ne göre çevrim içi eğitim verilmiştir. Kadınlara her gün için farklı içerikte olan, araştırmacılar tarafından hazırlanan standart WhatsApp mesajları gönderilmiş ve haftada iki kez kadınlar ile telefon, SMS veya WhatsApp mesajlaşmaları yoluyla görüşmeler yapılmıştır. Araştırma süreci her bir kadın için ortalama beş-altı hafta sürmüştür. Kontrol grubundaki kadınlara herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Son test formları (KCİÖ ve CYKÖ-K) doğum sonu 16-20. haftalarda deney ve kontrol grubuna uygulanmıştır. Veriler; Ki-kare testi, Student t testi, Independent Sample-t test, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U testi ve Cohen's d etki büyüklüğü kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada deney grubunda yer alan kadınların son test KCİÖ toplam puan, istek, uyarılma ve kayganlaşma alt boyut ve CYKÖ-K puan ortalamalarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Grup içi yapılan ön ve son testte deney grubundaki kadınların KCİÖ toplam puan, istek, uyarılma, kayganlaşma, orgazm, doyum ve ağrı alt boyut ve CYKÖ-K puan ortalamaları bakımından anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Doğum sonu dönemde verilen cinsel sağlık bilgilendirme programının kadınların cinsel işlevini iyileştirmede ve cinsel yaşam kalitesini artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler : Doğum sonu, Cinsellik, Cinsel işlev, Cinsel yaşam kalitesi, Cinsel sağlık eğitimi, Hemşirelik