Uzamış Sarılıkla İzlenen Yenidoğanların Etiyolojik ve NörogelişimselDeğerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZİN HELVACIOĞLU AYYILDIZ
Danışman: ESİN KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sarılık, yenidoğan döneminde acile başvuru ve yatış nedenleri arasında en sık görülen klinik bulgudur. Term yenidoğanların %60'ında ve pretermlerin %80'inde hayatın ilk haftasında görülür. Uzamış sarılık; sarılığın term bebeklerde iki, preterm bebeklerde üç haftadan uzun süre devam etmesi olarak kabul edilir. Uzamış sarılığın toplumdaki genel sıklığı ve bebeklerin nörogelişimi üzerine etkisi üzerine yeterli veri yoktur. Çalışmamızda uzamış sarılıkla takip ettiğimiz bebeklerin retrospektif olarak etiyolojik ve demografik değerlendirmesinin bütüncül bir şekilde yapılması, uzamış sarılık tanı anında total serum bilirubin (TSB) düzeyi ≥15 mg/dL olan 12-48 ay arasındaki olguların prospektif olarak nörogelişimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza 2018-2022 yılları arasındaki beş yıllık süreçte uzamış sarılık ile takip edilmiş geç preterm ve term 416 bebek dahil edilmiştir. Bebeklerin uzamış sarılığa yönelik ayrıntılı demografik ve etiyolojik özellikleri taranmış olup, TSB düzeyi uzamış sarılık tanı anında ≥ 15 mg/dL olan 25 vakaya ve kontrol grubuna Erken Gelişim Evreleri (EGE) Envanteri ve Bayley Bebekler ve Çocuklar İçin Gelişim Değerlendirme Ölçeği (BSID) uygulanmıştır. Uzamış sarılığı olan 416 bebeğin etiyolojik incelemesinde bebeklerin %63,5'inde anne sütü sarılığı, %20,7'sinde hematolojik nedenler, %9,1'inde idrar yolu enfeksiyonu, %3,6'sında konjenital hipotiroidi, %3,1'inde diğer nedenler saptanmıştır. Uzamış sarılık tanı anında TSB düzeyi ≥15 mg/dL olan 25 olgunun kontrol grubuyla nörogelişim açısından karşılaştırması yapılmıştır. Uzamış sarılık grubundaki 25 vakadan 12' sinin (%48) en az bir alanda gelişimsel gecikmesi olduğu tespit edilmiştir. Vaka grubunda EGE ince-motor ve problem çözme alanlarında kalanların yüzdesi kontrole grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda tüm örneklem için problem çözme veya ince motor alanlarında en az birinden kalan hastaların gestasyon sayısının 1,9 kat, yoğun bakıma yatışın 4,2 kat, fototerapi almalarının 3,7 kat fazla olduğu bulunmuştur. BSID testinde vaka ve kontrol grubu arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır. Çalışmamızın bulguları gelişimsel izlem ve taramanın uzamış sarılık nedeniyle takip edilen çocuklarda önemini ortaya koymaktadır. Altta yatan patolojik neden saptanamayan, anne sütü sarılığı olarak takip edilen uzamış sarılıklı çocuklarda da gelişimsel gecikme görülebilmektedir. Gestasyon sayısı, fototerapi alma, yenidoğan yoğun bakım yatışı, anne eğitim düzeyi gibi bağımsız risk faktörleri de göz önüne alınarak uzamış sarılıklı çocuklarda gelişimsel izlem ve tarama önemle tavsiye edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, Uzamış Sarılık, Nörogelişim, Gelişimsel Gecikme