Foramen mentalenin mandibulanın üst ve alt kenarlarına göre mesafesinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri aracılığı ile incelenmesi


Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEDREDDİN CAVLI

Danışman: ZİVER ERGÜN YÜCEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mental foramenin konumu mandibulaya yönelik uygulanan cerrahi prosedürlerin tamamına yakınında endikasyon, tedavi planlaması ve operasyon aşamalarına yön vermektedir. Mandibular kemikte uygulanan özellikle periapikal cerrahiler, dental implant uygulamaları, inferior alveoler sinir lateralizasyon/transpozisyonları, genioplasti, mandibula alt sınır osteotomileri ve segmental cerrahilerde mental foramenin vertikal ve sagital yöndeki konumu önem kazanmaktadır. Bu çalışmada belirli bir zaman aralığında herhangi bir endikasyon ile konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülemesi yapılmış olan 400 bireyin mental foramenlerinin sagital ve vertikal yönde konumu değerlendirilmiştir. Mental foramenlerin; mandibular kemiğin üst ve alt sınırlarına olan mesafesi, asimetrik yerleşimi, aksesuar mental foramenin görülme sıklığı değerlendirildi; mevcut ise aksesuar mental foramenin, yaş ve cinsiyetin, parsiyel ve total diş kayıplarının mental foramenin vertikal ve sagital yöndeki konumu üzerine etkisinin olup olmadığı incelendi. Çalışma sonucunda ulaşılan doğrusal ölçümlerin ortalama değerleri, foramenin sık görülen sagital konumları, varyasyon görülme sıklığı mevcut literatüre paralel niteliktedir. Kadınlarda erkeklere göre tüm doğrusal ölçümlerde daha düşük değerler görüldü. Karşılaştırmalı istatistiksel değerlendirmelerde, mental foramenin sagital yöndeki konumuna aksesuar mental foramenin, yaşın ve cinsiyetin istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte etkisi olduğu görüldü. Mental foramenin mandibulanın üst sınırına olan mesafesine diş kaybının, periodontal kayıpla birlikte yaşın etkisi istatistiksel olarak anlamlıydı. Mental foramenin mandibular alt sınıra olan mesafesi üzerinde yaşın, aksesuar mental foramen varlığının, foramenin farklı sagital konumlarının ve diş kaybının etkisi olmadığı görüldü. Sonuç olarak yaptığımız kesitsel çalışmada mandibular üst sınıra olan mesafe, diş kaybından önemli ölçüde etkilenmekle birlikte diş kaybı olmadığı durumlarda da nörovasküler demetten bağımsız bir dentoalveoler cerrahiyi olanaksız kılmaktadır. Bu nedenle foramen çoğu girişimde cerrahi alanın içerisinde kalmaktadır. Mandibular alt sınıra olan mesafe, mevcut cerrahi tekniklere yeterli mesafeyi sağlamakla ve nispeten daha stabil olmakla birlikte, mental kanalın literatürde yayınlanan varyasyon ve kemik içerisinde izlediği yolların değişkenliği dikkate alınmalı ve klasik tekniklerin hasta bazında güvenli olmadığı durumlarda ameliyatlar nörovasküler demeti koruyucu teknikler ile planlanmalıdır. Mental foramen bölgesinde planlanan girişimlerde nörosensoriyal komplikasyonlardan kaçınmak için, uygulayıcının mental nörovasküler demetin 3 boyutlu morfolojisine, varyasyonlarına ve olası nörolojik komplikasyonların yönetimine hakimiyetinin şart olduğu görülmüştür.