SÖZLÜ KÜLTÜR ORTAMINDAN ELEKTRONİK KÜLTÜR ORTAMINA GEÇİS SÜRECİNDE KASTAMONU HALK ANLATILARI


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülten KÜÇÜKBASMACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Halk anlatısını anlamak ve anlamlandırmak için gelistirilen kuram ve yöntemler metinden anlatım ortamına dogru bir seyir takip etmistir. Folklorun iletisimsel bir süreç olarak kabul edilmesiyle günümüz halkbilimi arastırmalarında en az ürün kadar ürünün ortaya çıktıgı baglam da önem kazanmıstır. Bu tez halk anlatılarının Kastamonu özelinde hangi ortamlarda üretilip tüketildigi üzerinedir. Anlatım ortamında meydana gelen degisim halk anlatısını etkileyeceginden tezin amacı; Kastamonu'da halk anlatısı ortamlarının sözden yazıya, yazıdan elektronik kültür ortamına geçis sürecinde incelenerek; anlatım ortamındaki degisim ve dönüsümün belirlenmesi, bu ortamlarda halk anlatılarının varlıgının sorgulanmasıdır. Halk anlatılarının anlatım ortamı ve Kastamonu baglamında halk anlatısı ortamlarının sözden yazıya, yazıdan elektronik kültür ortamına geçis süreciyle sınırlı olan tezde baglamsal kuramın bakıs açısı benimsenmistir. Kastamonu'da Halk Anlatılarının Sözlü Kültür Ortamı olarak halk anlatısının üretildigi, nakledildigi, tüketildigi geleneksel mekânlar; kahvehane, han, oda, hamam, panayır ve pazar, konak, ev ve diger mekânlar olarak belirlenmistir. Bu mekânlarda; ulasımın kolaylasması, tarım faaliyetlerinin makinelesmesi, geçim sekillerinin ve günlük hayatın degismesi, kentlesme, Cumhuriyet modernitesiyle birlikte kadın erkek bir aradalıgı, iletisim teknolojisindeki gelismeler gibi sebeplerle degisim ve dönüsümler olmustur. Yeni sekillenen kültür ortamları Yazılı Kültür Ortamı, Elektronik Kültür Ortamı olarak belirlenmistir; elektronik kültür ortamı ise, anlatım ortamında meydana getirdigi etkiler göz önünde bulundurularak, radyo, televizyon ve internet düzleminde ele alınmıstır. Halk anlatıların kusaktan kusaga gerçeklesen naklinin, yazılı ve elektronik kültür ortamıyla birlikte seyir degistirdigi görülmüs; genç kusagın halk anlatılarını ürettigi, naklettigi, yasattıgı ortamlar Kastamonu özelinde tespit edilmistir. Tezde ulasılan sonuç; bir taraftan sözlü kültür ortamlarının degiserek ve dönüserek devam ettigi, diger taraftan yazılı ve elektronik yeni ortamların olustugu; insanlıgın kültürel mirası ve bellegi halk anlatılarının yok olmadıgı, geleneksel ve yeni ortamlarda degisip dönüserek bu ortamlar aracılıgıyla üretilmeye, yayılmaya ve yasamaya devam ettigidir.