Türkiye'de bağlantılı araçlar için kooperatif akıllı ulaşım sistemleri (K-AUS) çerçeve mimari önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE KAYAKÖK
Danışman: Ebru Arıkan Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, Türkiye'de bağlantılı araçlar için bir Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemleri (K-AUS) çerçeve mimarisi önerisi sunmayı ve bu yapının ulusal düzeyde verimli bir şekilde uygulanmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Mevcut Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) uygulamalarının büyük ölçüde yerel ihtiyaçlara göre yapılandırılmış olması, kooperatif hizmetlerin uluslararası düzeyde birlikte çalışabilirliğini ve teknik uyumunu sınırlamaktadır. Türkiye Ulusal AUS Mimarisi, ABD'nin ARC-IT referansı temel alınarak tasarlanmış olsa da bağlantılı araçların birlikte çalışabilirliğini sağlayacak bütüncül bir K-AUS çerçeve mimari önerisi ülkemizde henüz bulunmamaktadır. Bu çalışmada söz konusu boşluğu gidermek amacıyla, Türkiye'nin ulusal ve bölgesel ulaşım gereksinimlerini karşılayacak, mevcut AUS mimarisiyle uyumlu ve ARC-IT referans çerçevesine dayalı bir K-AUS çerçeve mimarisi önerilmektedir. Önerilen mimari; fonksiyonel, fiziksel, kurumsal ve haberleşme katmanlarını içeren bir yapı sunarak yol güvenliği, ulaşım verimliliği, sürdürülebilirlik ve seyahat konforunu artırmayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, öncelikli olarak araç güvenliği, trafik yönetimi, seyahat bilgileri ve kişisel hareketlilik alanlarını kapsayan "Gün 1" (Day 1) hizmet paketlerine odaklanılmış ve sistemin siber güvenliği ile operasyonel sürekliliği için destek hizmetleri önerilmiştir. Elde dilen bulgular, Türkiye'nin ulaşım sektöründe güvenli, akıllı ve sürdürülebilir dijital dönüşümüne yönelik stratejik bir yol haritası sunmakta olup; K-AUS'un yaygınlaşmasıyla karayolu güvenliğinin artırılacağı ve ulaşımdan kaynaklanan çevresel etkilerin azaltılacağı değerlendirilmektedir.