Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Pınar KAÇAMAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Çiğdem Elmas
Eş Danışman: Hatice Ayşe Tokçaer Bora
Özet:
Kolesterolün taşınmasında görev alan apolipoprotein B (apo B) proteininin ateroskleroz ve kardiyovasküler hastalıklar dışında Parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklarla da bağlantılı olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmamızda Parkinson hastalığında önemli bir rolü bulunan ve mitokondriyal fonksiyonla ilişkilendirilmiş PARKIN, PINK1 ve SNCA proteinleri ile apo B proteini arasındaki olası korelasyonun araştırılması amaçlanmıştır. 12 haftalık deney sonunda standart chow diyet veya kolesterol içeren yüksek yağlı diyetle beslenen dişi ve erkek kobayların beyin ve beyincik dokularında qRT PCR analizi yapılarak PARKIN, PINK1, SNCA ve LDLR genlerinin ekspresyon seviyeleri ve immünohistokimyasal işaretleme yapılarak PARKIN, PINK1, SNCA, LDLR, fosfo PARKIN (ser65), fosfo-PINK1 (ser228), fosfo-SNCA (ser129) ve tirozin hidroksilaz (TH) proteinlerinin immün işaretleme yoğunlukları belirlendi. Serum, beyin ve beyincik dokularında apo B miktarı; serum örneklerinde kolesterol (CHOL), glukoz (GLU), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) seviyeleri ölçüldü. Çalışmamızın sonunda histokimyasal bulgular incelendiğinde diğer gruplara göre kolesterol içeren yüksek yağlı diyetle beslenen erkek kobayların bulunduğu grubun orta beyin ve beyin korteksi kesitlerindeki nöranal dejenerasyon daha belirgindi; ayrıca bu grubun beyin dokularındaki PARKIN ekspresyonunun ve özellikle orta beyin kesitlerindeki PINK1, fosfo-PINK1, SNCA, fosfo-SNCA ve TH’nin immün işaretleme yoğunluklarının arttığı bulundu. qRT-PCR analizi, ELISA ve immünohistokimyal işaretleme sonucunda elde edilen veriler birlikte değerlendirildiğinde PARKIN, PINK1 ve SNCA proteinleri ile apo B proteini arasında korelasyon bulunmadı; ancak LDLR, TH ve fosfo-PARKIN proteinleri ile apo B proteini arasında korelasyon tespit edildi. Sonuç olarak çalışmamızda, kolesterol içeren yüksek yağlı diyetin erkek kobaylarda bölgeye özgü bir şekilde mitokondriyal disfonksiyonu tetiklediği ve Parkinson hastalığının nörodejenerasyon yolağında yer alan başta PARKIN olmak üzere PINK1 ve SNCA genlerinin de ekspresyon mekanizmalarını değiştirdiği gösterildi.
Anahtar Kelimeler : Parkinson Hastalığı, Apolipoprotein B, SNCA, PARK2, PARK6