Rat iskelet kasında iskemi reperfüzyon hasarında emodin'in in-vivo antioksidan etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA YİĞİT
Danışman: Hüseyin Demirtaş, Gürsel Levent Oktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arka plan: Emodin adlı antrakinon türevinin antioksidan ve antiinflamatuar özellikle daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmada, emodinin iskelet kasında iskemi-reperfüzyon hasarı üzerindeki antioksidan etkileri değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Deneysel model olarak Wistar albino cinsi erkek ratlar kullanılmış ve hayvanlar dört gruba ayrılmıştır: yalnızca laparotomi uygulanan kontrol grubu (SHAM), alt ekstremite iskemi-reperfüzyon modeli oluşturulan grup (IR), yalnızca emodin uygulanan grup (E) ve hem iskemi-reperfüzyon hasarı oluşturulup hem de emodin uygulanan grup (IR+E). Emodin, 20 mg/kg dozunda intraperitoneal olarak uygulanmıştır. Yöntem açısından, deneysel prosedürde abdominal aorta üzerine klemp yerleştirilerek 45 dakika süreyle iskemi indüklenmiş, ardından 2 saatlik reperfüzyon süreci başlatılmıştır. Bulgular: Çalışma kapsamında biyokimyasal, histopatolojik ve oksidatif stres belirteçleri incelenmiş, kas dokularında MDA, CAT, SOD ve GSH seviyeleri ölçülmüştür. Ayrıca doku örnekleri histopatolojik olarak hematoksilen-eozin ve Masson trikrom boyama yöntemleriyle incelenmiştir. Sonuçlar, iskemi-reperfüzyon hasarının kas dokusunda belirgin oksidatif stres ve inflamasyona yol açtığını göstermektedir. IR grubunda MDA düzeyi anlamlı şekilde yüksek bulunurken, CAT aktivitesinin belirgin şekilde azaldığı gözlenmiştir. Emodin uygulaması, iskemi-reperfüzyon kaynaklı oksidatif stresin bir miktar azalmasını sağlamış ve MDA seviyelerini anlamlı derecede düşürmüştür. Ancak SOD ve GSH seviyelerinde belirgin bir değişiklik saptanmamıştır. Histopatolojik analizlerde, IR grubunda kas liflerinin dejenerasyonu, nötrofil infiltrasyonu ve interstisyel ödem gibi belirgin yapısal bozukluklar tespit edilmiştir. Buna karşılık, E grubunda bu patolojik değişikliklerin daha hafif seyrettiği gözlenmiştir. Sonuç: Çalışmamız, emodinin antioksidan ve antiinflamatuar özellikleri sayesinde iskemi-reperfüzyon hasarını hafifletebileceğini göstermiştir. Bu bulgular, emodinin iskemi-reperfüzyon hasarında potansiyel bir koruyucu ajan olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar kelimeler: Emodin, alt ekstremite, iskemi-reperfüzyon, reaktif oksijen türleri