Kardiyotoksik ajan almış çocuk hastaların sol ventrikül fonksiyonlarının strain ekokardiyografi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Yandal Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERMAN ÇİLSAL
Danışman: AYŞE DENİZ OĞUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kemoteröpatik ajanlardan antrasiklin grubu ilaçlar gerek geniş klinik uygulama alanı bulması ve gerekse kardiyotoksik potansiyelinin iyi tanımlanmış olması nedeniyle en çok araştırılan kemoterapötik ilaç grubunu oluşturmaktadır. Çocukluk çağında da bu ajanlar hematolojik malignensiler (lösemi, lenfoma) ve solid tümörlerde günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak antrasiklin kullanımı sonrası klinik olarak anlamlı ve yüksek oranlarda kardiyotoksisite belirtilmektedir. Kardiyotoksisiteye ait bilinen bu gerçekler ışığında kanser tedavisi almış ve hayatını sürdüren bu çocukların hayatları boyunca kardiyak monitörizasyonunun yapılması gerekmektedir. Kardiyotoksisitenin değerlendirilmesi açısından en uygulanabilir yöntem olan ekokardiyografi ile sol ventrikül sistolik ve diyastolik fonksiyonlarının ölçümleri geleneksel ölçümlerle yapılmaktadır. Bu yöntemlerle ventrikül fonksiyonlarında subklinik değişiklikler olmuş hastaların kardiyak fonksiyonları ise normal değerler içerisinde izlenebilmektedir. Doku doppler görüntülemenin uygulamaya girmesiyle subklinik değişikliklere uğramış sol ventrikül fonksiyonlarını analiz edecek daha hassas bir yöntem kullanılmaya başlanmış ancak bazı kısıtlamalar nedeniyle 2D STE (Speckle Tracking Ekokardiyografi) metodu ile Strain (S) ekokardiyografi kullanımına günümüzde kullanımına olanak sağlanmıştır. Strain (S) ekokardiyografi ise miyokardiyal sistolik ve diyastolik fonksiyonların global ve bölgesel olarak değerlendirilmesini sağlayan gelişmekte olan bir tekniktir. Çalışmamızda çocukluk çağı kanserleri sebebiyle antrasikline maruz kalmış hastaların kısa ve uzun dönem izlemlerinde gelişme potansiyeli olan kardiyotoksisiteyi subklinik aşamada iken belirlenmesi, miyokardiyal sistolik ve diyastolik fonksiyonların global ve bölgesel olarak değerlendirilmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmamızda; yaş ortalaması 13,4 ± 3,4 yaş olan 23 kardiyotoksik ajan almış hasta ve 11,7 ± 4,2 yaş olan 17 sağlıklı çocuk karşılaştırıldı. İki grup arasında kalp hızı yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.016) ve hasta grubunda kalp hızının daha yüksek olduğu görüldü. Hasta ve kontrol grubunun EF, KF değerleri arasında anlamlı fark yokken, oto-EF ölçümleri arasında anlamlı fark saptandı (p=0,05). İnterventriküler septumun bazalinden yapılan ölçümlerde EZs ve MPİs yönünden, sol ventrikül serbest duvar bazalinden yapılan ölçümlerde mS', mE' istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Apikal dört (A4B) ve üç boşluk (A3B) görüntülerle ve üç ayrı kesit (Triplane) görüntülerle elde edilen üç farklı apikal görüntülerle ve bunların ortalaması olan global longitudinal strain değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Sonuç olarak antrasikline maruz kalmış hastaların geleneksel ekokardiyografi ile yapılan değerlendirmelerde normal sol ventrikül fonksiyonu saptanan çocuklarda Doku Doppler ve strain ekokardiyografi ölçümlerinde sağlıklı çocuklara göre farklılık olduğu izlenmiştir. Strain ekokardiyografik ölçümlerinin, "Pulsed" Doppler ve doku Doppler ölçümlerine göre daha sensitif ve daha spesifik olduğu saptanmıştır. Kardiyotoksik ajan almış çocuk hastaların sol ventrikül fonksiyonunu değerlendirilmesinde hem global hem de bölgesel değerlendirmeye olanak verdiğinden konvansiyonel yöntemler yanında strain (S) ekokardiyografi gibi teknikler kullanılmasının subklinik disfonksiyonun belirlenmesinde çok daha faydalı olacağı ve ön plana çıkması gerektiği kanısındayız.