Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde etkinlik analizi: Veri zarflama analizine ait bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEVENT TÖNGÜR

Danışman: İHSAN ALP

Özet:

SAĞLIK BAKANLIĞINA BAĞLI HASTANELERDE ETKİNLİK ANALİZİ: VERİ ZARFLAMA ANALİZİNE AİT BİR UYGULAMA (Yüksek Lisans Tezi) Levent TÖNGÜR GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Aralık 2001 ÖZET Bu tez çalışmasının amacı, etkinlik analizinde yeni bir yöntem olan Veri Zarflama Analizi (VZA) ile, Türkiye'de sağlık sektörünün en büyük kuruluşa olan Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerin karar verme birimi (KVB) olarak alınan illerdeki göreceli teknik etkinlik düzeylerini hesaplamak ve elde edilen bilgiler ışığında etkin olmayan illerin etkinsizlik nedenlerini analiz etmektir. Bu araştırmada etkinlik ölçüm yöntemlerinden olan Veri Zarflama Analizinin (VZA) metodolojik tanıtımı yapılmış ve eldeki veriler ışığında VZA ile etkinlik analizi yapılmıştır. Araştırmada çıktı yönlü VZA yöntemi kullanılmış, CCR ve BCC ile VZA skorlarının aynı dağılımlı olup olmadığını test etmek için, parametrik olmayan yöntemlerden Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Çalışmada karar verme birimi olarak alman 81 Ue ait etkinlik ölçümünde girdi değişkeni olarak yatak sayısı, uzman hekim, pratisyen hekim, hemşire, ebe, diğer personel ve döner sermaye giderleri kullanılmıştır. Çıktı değişkeni olarak ayakta tedavi edilen hasta sayısı, taburcu edilen hasta sayısı, ölüm oranı, ameliyat sayısı, doğum sayısı ve döner sermaye gelirleri kullanılmıştır. Gözlenen değişkenlere ilişkin verUer, Sağlık Bakanlığı 2000 ydı istatistik yıllığı ve yataklı tedavi kurumları istatistik yıllığından alınmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanan sınırlı sağlık hizmetleri kaynaklarının, karar verme birimi olarak alınan illerde etkin kullanılmadığı gözlenmiştir. CCR modeline göre illerin %76,55'i ve BCC modeline göre %59,26'sının etkin olmadığı gözlenmiştir. Ayrıca etkin olmayan illerde 8895 yatak, 532 uzman hekim, 1389 pratisyen hekim, 5556 hemşire, 5093 ebe, 5298 diğer personel ve 67 352 365 248 555 TL döner sermaye gideri girdisinin etkin kullanılmadığı hesaplanmıştır. Bilim Kodu : 4060301 Anahtar Kelimeler : Etkinlik analizi, Veri zarflama analizi, Teknik etkinlik Sayfa Adedi : 96 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. İhsan ALP