Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHİTTİN AKALIN
Danışman: Ayşe İriz
Özet:
Obstrüktif Uyku
Apne Sendromu (OSAS), çocukluk çağında önemli morbiditeye neden olabilen, uyku
sırasında üst hava yolunun kısmi veya tam tıkanmasıyla karakterize bir solunum
bozukluğudur. Literatürde pediatrik popülasyonda horlama prevalansının %8–27
arasında, OSAS prevalansının ise %1–5 arasında olduğu bildirilmektedir [93,94].
OSAS’a sebep olduğu düşünülen başlıca patoloji adenotonsiller hipertrofi
olmakla birlikte, obezite, kraniofasiyal anomaliler ve nöromüsküler hastalıklar
gibi çeşitli risk faktörleri de patogenezde rol oynamaktadır [94, 99]. Üst hava
yolunun anatomik darlığına eşlik eden nöromüsküler kontrol bozuklukları, çocuklarda
uykuda solunum paterninin bozulmasına ve oksijen desatürasyonlarına yol açar
[56,101].
Pediatrik OSAS
uyku kalitesini etkilemekle beraber aynı zamanda nörokognitif, davranışsal,
kardiyovasküler ve büyüme-gelişme süreçleri üzerinde de olumsuz etkilere neden
olur [94,106,115]. OSAS tanısı alan pediatrik hastalarda büyüme geriliği sık
rastlanan bir komplikasyon olup; solunum çabasının artması, uykunun bölünmesi,
enerji harcamasının artması ve büyüme hormonu sekresyonundaki düzensizlikler
gibi mekanizmalar bu tabloya katkıda bulunur [115–117].
Adenotonsillektomi,
pediatrik OSAS’ın birincil tedavi seçeneği olup, obstrüksiyonun ortadan
kaldırılmasıyla semptomlarda gerilemeyle birlikte ilişkili metabolik,
kardiyovasküler ve gelişimsel sorunlarda da düzelme gözlenmektedir [39,56]. Son
yıllarda yapılan çalışmalar adenotonsillektominin yalnızca solunum
parametrelerini değil, aynı zamanda biyokimyasal büyüme belirteçleri, kemik
yaşı ve antropometrik ölçümler üzerindeki etkilerini de inceleyerek bu cerrahi
yaklaşımın çocuk sağlığına olan katkılarını daha kapsamlı şekilde ortaya
koymuştur [39,115,118,272]. Ayrıca adenotonsillektomi operasyonu sonrasında
insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) ve IGF bağlayıcı protein 3 (IGFBP-3)
düzeylerinde anlamlı artışlar saptanmış, bu artışın operasyon sonrası büyüme
hızlanması ile ilişkili olduğu bildirilmiştir [118]. Bu tez çalışmasında,
obstrüktif uyku apnesi tanısı almış çocuk hastalarda adenotonsillektominin bazı
büyüme-gelişme parametreleri, kemik yaşı ve biyokimyasal belirteçler üzerindeki
etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.