Alt yapıya yönelik üç yıllık atletizm antrenmanlarının kız öğrencilerde bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM ORHAN
Danışman: HALİL İBRAHİM CİCİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma alt yapıya yönelik üç yıllık atletizm antrenmanlarının kız öğrencilerde bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisini araştırmak amacıyla yapıldı.Araştırmaya Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarından 56 kız öğrenci deney grubu (9 yaş), 50 kız öğrenci ( 9 yaş) kontrol grubu olmak üzere toplam 106 kişi gönüllü olarak katıldı. Deney grubuna haftada üç gün atletizm antrenmanı uygulanırken, kontrol grubu beden eğitimi dersleri dışında herhangi bir fiziksel aktiviteye katılmadı.Çalışmada 3 yıl boyunca takip edilen ve alt yapı antrenman programı uygulanan deney grubuna yılda 3 ölçüm yapılmıştır. Kontrol grubuna ise özellikle büyümenin ve antrenmanın etkisini ayırt edebilmek için yılda 1 ölçüm alınarak deney grubunun ilk ve son ölçümleri karşılaştırılmıştır.Ölçümlerin istatistiksel analizleri SPSS 11.0 programında yapılmıştır. Deneklerin ilk ve son ölçümleri arasındaki farklar t-test ile değerlendirilirken, 3 yıl boyunca yapılan dokuz ölçüm arasındaki farklar Repeated Measuremant ANOVA ile değerlendirilmiştir.Yapılan 3 yıllık çalışma sonucunda elde edilen bulgulardan, yapılan araştırmanın uygulamaya yapmış olduğu etkiler şu şekilde açıklanabilir:Deney ve kontrol grubunun çalışma öncesi ve sonrası antropometrik ölçümleri değerlendirildiğinde deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,01- p<0.05). Boy uzunluğu değerleri incelendiğinde; deney grubuna ait ilk ölçümde 1389,41±67,47 mm bulunurken son ölçümde 1562,62±51,25 mm olarak bulunmuştur. Kontrol grubunda ise çalışma öncesi 1392,74±63,50 mm iken, çalışma sonrasında 1518,58±57,58 mm olarak tespit edilmiştir. Deney grubunun vücut ağırlığı değerleri ilk ölçümde 35,98±9,65 kg ve son ölçümde 51,33±4,38 kg, kontrol grubunun ise ilk ölçümde 38,40±7,46 kg ve son ölçümde 49,03±7,31 kg olarak tespit edilmiştir. İKAS (istirahat kalp atım sayısı) deney grubunda ilk ölçümde 115,77±13,22 atım/dk iken son ölçümde 87,46±6,69 atım/dk'dır. Kontrol grubunda ilk ölçümde 102,10±15,34 atım/dk ve son ölçümde 106,28±9,80 atım/dk'dır. Deney grubunun BKI (beden kitle indeksi) değerinin ilk ölçümüne bakıldığında, 18,41±3,60 kg/m² olduğu ve son ölçümde ise 20,00±1,25 kg/m² olduğu belirtilmiştir. Kontrol grubuna bakıldığında ilk ölçümde 19,65±3,04 kg/m² olan değer son ölçümde 21,24±2,81 kg/m² olarak tespit edilmiştir. Deney grubunun ilk ölçümde 16,10±2,63 cm olan esneklik değeri son ölçümde 27,72±2,28 cm olarak artış göstermiştir. Esneklik değeri kontrol grubunda ilk ölçümde 18,16±2,76 cm ve son ölçümde 20,03±2,62 cm olarak belirlenmiştir. Akciğer kapasitelerine ait değerler incelendiğinde; deney grubunun MVV (ilk ölçüm:56,53±13,47 lt- son ölçüm: 78,91±9,67 lt), VC (ilk ölçüm: 1,76±0,30lt - son ölçüm: 2,32±0,28 lt ), PEF ( ilk ölçüm: 2,69±0,74lt- son ölçüm: 3,52±0,92lt), FEV 1(ilk ölçüm: 1,49±0,27 lt- son ölçüm: 1,90±0,37 lt), FVC ( ilk ölçüm: 1,89±0,47 lt- son ölçüm: 2,51±0,24 lt) bulunurken, kontrol grubunun MVV (ilk ölçüm: 51,07±12,58 lt- son ölçüm: 62,63±10,68 lt), VC (ilk ölçüm: 1,61±0,22 lt- son ölçüm: 1,81±0,22 lt), PEF (ilk ölçüm: 2,20±0,51 lt- son ölçüm: 2,18±0,55 lt), FEV 1( ilk ölçüm: 1,23±0,12 lt- son ölçüm: 1,48±0,24 lt), FVC (ilk ölçüm: 1,60±0,33 lt- son ölçüm: 1,79±0,34 lt) bulunmuştur. Deney grubunun 30m sürat değerleri ise ilk ölçümde 6,46±0,51sn/ss iken, son ölçümde 5,01±0,38 sn/ss olarak düşüş göstermiştir. Kontrol grubunun ilk ölçümlerinde ise 6,74±0,31 sn/ss olan değer, son ölçümde 6,38±0,30 sn/ss olarak bir düşüş göstermiştir. Flamingo denge değerleri deney grubunda ilk ölçümde 10,95±10,14 düşme sayısı ve son ölçümde 7,48±2,23 düşme sayısı iken kontrol grubunda ilk ölçümde 16,50±6,10 düşme sayısı ve son ölçümde de 12,22±2,41 düşme sayısı olarak bulunmuştur. Deney grubunun vücut yağ yüzdesi değerleri ilk ölçümde 19,60±4,39 gm/ml, son ölçümde 18,91±1,88 gm/ml'dir. Kontrol grubunun ise ilk ölçümde 18,81±2,88 gm/ml ve son ölçümde ise 22,14±3,44 gm/ml'dir. 6 dk koş-yürü testi değerleri deney grubunda ilk ölçümde 444,80±38,14 m olarak bulunurken son ölçümde 497,32±45,54 m olarak bulunmuştur. Kontrol grubunda ise ilk ölçümde 431,22±34,96 m olan değer son ölçümde 443,06±30,55 m olarak tespit edilmiştir. Bütün bu testler arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.01-p<0.05). Çalışma sonucunda deney ve kontrol grubu arasında menarş yaşları farklılık göstermektedir (p<0.05). Egzersiz yapan deney grubunun çoğunluğu menarş dönemine girmezken, egzersiz yapmayan kontrol grubunun çoğu menarş dönemine girmiştir.Bulgular incelendiğinde; üç yıl boyunca ölçülen parametrelerde deney ve kontrol grubunun büyüme çağında olması sebebiyle her iki grupta da gelişme gözlenmiştir. Ölçülen parametrelerde deney grubundaki gelişmenin kontrol grubuna oranla daha fazla olması, büyümenin etkisinin yanı sıra egzersizin etkisi ile açıklanabilir.Anahtar Kelimeler: Uzun süreli çalışma, kız öğrenciler, atletizm