Pyrroloquinoline Quinone (PQQ)'nun Sıçanda Yüksek Yağlı Diyetle Oluşturulan Karaciğer Yağlanması Modelinde Sirt1 ve Sirt3 Üzerinden Terapötik Etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİSEM YEŞİL KAYABAŞI
Danışman: Zeynep Yığman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) obezite, insülin direnci gibi yaygın metabolik bozukluklarla ilişkili olan, dünyada ve ülkemizde en sık görülen karaciğer hastalıklarından birisidir. NAYKH etyopatogenezinde önemli rol oynayan obezitenin dünyada epidemik boyutlara ulaşması nedeniyle, NAYKH tedavisiyle ilgili çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Pyrroloquinoline quinone (PQQ), mitokondriyal biyogenezde rol alan antioksidan ve antiinflamatuar özellikler taşıyan, kinon kofaktör grubuna ait bir bileşiktir. Çalışmamızda yüksek yağlı diyet (YYD) ile alkolik olmayan yağlı karaciğer modeli oluşturulmuş sıçanlarda, PQQ'nun SIRT1 ve SIRT3 üzerinden terapötik etkisinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda 29 adet erkek Wistar Albino sıçan Kontrol grubu, YYD grubu, YYD+PQQ10 grubu, YYD+PQQ20 grubu olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubu standart sıçan yemi ile beslenirken, diğer gruplara yüksek yağlı diyet 9 hafta boyunca verildi. YYD+PQQ10 grubuna YYD ile beslenmenin 6. haftasının sonunda PQQ 10 mg/kg/gün dozdan oral gavaj ile 21 gün boyunca, YYD+PQQ20 grubuna YYD ile beslenmenin 6. haftasının sonunda PQQ 20 mg/kg/gün dozdan oral gavaj ile 21 gün boyunca verildi. Deney süresince hayvanların vücut ağırlıkları düzenli aralıklarla takip edildi ve kan şekerleri düzeyleri ölçüldü. Deney sonunda tüm hayvanlar sakrifiye edildi. Sakrifikasyon sonrası elde edilen serum örneklerinden serum AST, ALT, LDL, HDL, trigliserid, total kolesterol düzeyleri ölçüldü. Karaciğer dokusundan süperoksit dismutaz ve katalaz düzeyleri kolorimetrik yöntemle ölçüldü. Karaciğer dokusundan elde edilen kesitlerin hematoksilen-eozin boyaması ile yağlanma, hepatoselüler balonlaşma, inflamatuar hücre infiltrasyonu parametreleri değerlendirilerek NAYKH aktivite skoru (NAS) ölçüldü. İmmünohistokimyasal yöntemler ile karaciğer örneklerinde SIRT1 ve SIRT3 ifadeleri değerlendirildi. Elde edilen sonuçlara göre çalışma sonunda YYD grubunun vücut ağırlığında Kontrol grubuna göre anlamlı olarak yükseklik görülürken (p 0,05) PQQ'nun vücut ağırlığı üzerine olumlu etkilerine işaret etmektedir. Ayrıca PQQ uygulamasının YYD ile beslenme sonucu artan kan şekeri düzeylerine istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte olumlu etkileri olduğu gözlendi (p>0,05). AST ve ALT enzimlerinde ise anlamlı değişikliğe neden olmadığı görüldü (p>0.05). Lipid parametreleri düzeylerinin YYD grubunda istatiksel olarak anlamlı (p 0,05). PQQ'nun yüksek yağlı diyetin karaciğer dokusunda oluşturduğu hasarı ve yağlanmayı azalttığı, SIRT1 ve SIRT3 ifadelerini arttırdığı görüldü.