Diferansiye ve yüksek dereceli folikül hücre kökenli tiroid karsinomlarında histolojik parametreler ve ekstranodal uzanımın prognostik değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERAL TOKER
Danışman: AYLAR POYRAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:DİFERANSİYE VE YÜKSEK DERECELİ FOLİKÜL HÜCRE KÖKENLİ TİROİD KARSİNOMLARINDA HİSTOLOJİK PARAMETRELER VE EKSTRANODAL UZANIMIN PROGNOSTİK DEĞERİ Diferansiye ve yüksek dereceli folikül hücre kökenli tiroid karsinomlarında ekstranodal uzanımın (ENE) prognostik değeri bilinmekle birlikte, histopatolojik tanı kriterlerindeki belirsizlikler değerlendirmede standardizasyon sorununa yol açmaktadır. Bu çalışmada ENE, 2025 yılında tanımlanan Head and Neck Consensus Language for Ease of Reproducibility (HN CLEAR) Steering Committee uzlaşı kriterlerine göre yeniden değerlendirilmiş, kriterler doğrultusunda ENE'nin mikroskopik ölçümleri yapılmış ve histolojik parametreler ile hastalık rekürrensi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Ocak 2010–Haziran 2025 tarihleri arasında folikül hücre kökenli tiroid karsinomu tanısı alan ve boyun lenf nodu diseksiyonu sonucunda metastatik lenf nodu saptanan 192 hasta değerlendirilmiştir. ENE değerlendirmesi iki gözlemci tarafından Head and Neck Consensus Language for Ease of Reproducibility (HN CLEAR) Steering Committee kriterlerine göre yapılmıştır. ENE için lojistik regresyon, rekürrens için Cox regresyon analizi uygulanmıştır. Rekürrens analizi 135 hasta üzerinden gerçekleştirilmiş ve toplam rekürrens oranı %19,3 (26/135) olarak saptanmıştır. Tek değişkenli analizde tümör çapı (p=0,022), vasküler invazyon (p<0,001), perinöral invazyon (p=0,046), metastatik lenf nodu sayısı (p<0,001), en büyük metastatik lenf nodu çapı (p<0,001) ve en büyük metastaz çapı (p<0,001) ENE ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Ancak çok değişkenli analizde yalnızca vasküler invazyonun (OR: 4,966; p=0,020) ve metastatik lenf nodu sayısının (OR: 1,167; p=0,001) ENE için bağımsız prediktör olarak anlamlılığını koruduğu; diğer değişkenlerin anlamlılığını kaybettiği görülmüştür. ENE pozitif grupta rekürrens oranı %25,4 iken ENE negatif grupta %14,5 olarak izlenmiş; ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,110). Ayrıca ENE'nin alt parametreleri olan ENE pozitif lenf nodu sayısı, ENE odak çapı ve milimetrik ölçüm değerleri rekürrens ile ilişkili bulunmamış ve hastalıksız sağkalım üzerinde bağımsız prognostik etki göstermemiştir. Bu çalışmada olguların yeterli izlem bilgilerine tam olarak ulaşılamaması nedeniyle prognostik korelasyon gösterilememiştir. Ancak ENE'nin metastatik yük ile güçlü korelasyon gösterdiğini ve artmış metastatik tümör yükünün bir yansıması olabileceği bilinmektedir. ENE'nin tiroid karsinomlarındaki öneminin varlık temelinde araştırılmasından öte, uzanımının net kriterlerle ölçülerek değerlendirilmesi, standardizasyonunun sağlanması ve prognoz üzerindeki etkilerinin araştırılabilmesi için daha geniş olgu serilerinde izlem bilgileri yeterli hasta gruplarında çalışılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Tiroid, ekstranodal uzanım, prognoz