Özel eğitim öğretmenlerinin görme engelli öğrencilere braille okuma-yazma öğretimine yönelik görüş ve önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖZEL ÖĞRETİM ANA BLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE ÇAKAN
Danışman: Cem Aslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin görme engelli öğrencilere braille okuma-yazma öğretimine yönelik görüş ve önerilerini belirlemektir. Bu araştırma, Türkiye'deki alan yazında öğretmen deneyimlerine odaklanan çalışmaların sınırlı olduğu tespitinden yola çıkarak, sahadaki uygulamalara ve ihtiyaçlara dair bilimsel bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Nitel araştırma modeline dayalı bu çalışma, fenomenoloji deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'nin farklı illerinde görev yapan ve görme engelli öğrencilere okuma-yazma öğretme deneyimine sahip 16 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin okuma-yazma öğretimi öncesinde motor beceriler ve parmak hassasiyeti gibi önkoşul becerilere odaklandığını göstermiştir. Öğretim sürecinde ağırlıklı olarak ses temelli yöntemin kullanıldığı; ancak braille sisteminin karmaşıklığı, materyal yetersizliği, öğrencilerin ek yetersizlikleri ve aile katılımının sınırlı olması gibi önemli güçlüklerle karşılaşıldığı belirlenmiştir. Değerlendirme sürecinde ise daha çok ev ödevi ve tekrar gibi klasik yöntemlerin tercih edildiği görülmüştür. Sonuç olarak araştırma, görme engelli öğrencilere okuma-yazma öğretiminin çok boyutlu ve sistemli bir yaklaşım gerektirdiğini ortaya koymaktadır. Öğretim sürecinin niteliğini artırmak için materyal ve teknoloji erişiminin yaygınlaştırılması, öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi ve aile iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir. Bu araştırma, alan yazındaki önemli bir boşluğu doldurarak uygulamaya yönelik önemli veriler sunmaktadır.