Malign ve benign plevral efüzyonun ayrımında klinik, torasik ultrasonografi ve plevral sıvı parametrelerinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSHAN MAMMADOVA
Danışman: NİLGÜN YILMAZ DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Toraks Ultrasonografinin (TUS) çeşitli akciğer hastalıklarının tanısında, takibinde ve girişimsel işlemlere kılavuzluk etmek amacıyla göğüs hastalıkları hekimleri tarafından kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Ultrasonografik değerlendirmeler torasentez işleminin başarı şansı arttırır, komplikasyon oranını azaltır. Bunun yanında plevral efüzyon tanısı için bir takım ipuçları sağlar. Amaç: Bu çalışmada, malign ve benign plevral efüzyon ayrımında; ultrasonagrafik görüntülerin ve elastografik değerlendirmelerin, klinik ve plevral sıvı laboratuvar parametreleri ile kombinasyonundaki rolünü değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Prospektif, tek merkezli bu çalışmaya Ağustos 2020- Şubat 2021 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı servisinde yatan ve/veya poliklinikte tespit edilmiş olan 95 plevral efüzyonlu hasta alındı. Plevral efüzyonu olmayan 26 hasta kontrol grubu olarak dahil edildi. Hastalarda TUS ile plevral sıvı ekojenitesi, plevral kalınlık, USG sıvı bulguları (Jellyfish sign, M-mode-sinusoid sign, color flow doppler olup olmadığı) değerlendirildi. B mod ile değerlendirme sonrası elastografi modu ile renk yoğunluğu değerlendirildi ve strain ratio (gerinim indeksi) hesaplandı. İstatiksel analizler IBM SPSS versiyon 26 kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 63 (%66,3)'ü erkek 32 (%33,7)'si kadın toplam 95 hasta dahil edildi. Hastaların 59 (%62,1)'unda eksuda, 36 (%37,9)'sında transuda vasfında sıvı saptandı. Malign plevral sıvı 12, benign plevral sıvı 83 hasta saptandı. Malign plevral sıvıların 11 (%91,7)'i, benign plevral sıvıların 34 (%41,0)'ü anekoik ekojenitede izlenmiş olup fark istatistiksel olarak malignite lehine anlamlı bulundu (p 0,05). Ancak kontrol grubu ile kıyaslandığında plevral sıvılı hastalarda gerinim indeksi daha yüksekti. Elastografi renk skalasına bakıldığında mavi ağırlıklı renk, hasta grubunda 70 (%73,7) kişide, kontrol grubunda 2 (%7,7) kişide saptanmış olup, istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışma TUS' nin plevral efüzyon tanısında, malign/benign ve transuda/ eksuda ayrımında klinisyene önemli katkılar sağlayabileceğini göstermiştir. Plevral efüzyonların malign/benign ve transuda/ eksuda ayrımında elastogram, renk dağılımı ve gerinim indeksinin yeri, yeni çalışmalarla daha net kanıtlanacaktır. Anahtar kelimeler: Toraks Ultrasonografi, plevral efüzyon, transuda, eksuda, elastografi, gerinim indeksi