Yükseköğretimdeki akademisyen yöneticilerin zihniyet yapılarına ilişkin öğretim elemanlarının görüşleri: Akademik üretkenlik bağlamında bir değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İZEM ŞAHAN
Danışman: Fatih Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akademisyen yöneticilerin zihniyet yapısının öğretim elemanlarının akademik üretkenliğine yansımasını araştırmayı amaçlayan bu çalışma nitel bir araştırma yöntemi olan yorumlayıcı fenomenolojik desen ile yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu devlet ve vakıf üniversitelerinde aktif olarak çalışan 18 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla görüşme yöntemi kullanılmış, görüşmeler sonucunda elde edilen veriler için içerik analizi tekniği uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretim elemanlarından elde edilen görüşler doğrultusunda engelleyici faktörlerin katılımcılar tarafından sıklıkla vurgulandığı görülmüştür. öğretim elemanlarının akademik üretkenliğini destekleyen faktörler arasında içsel motivasyon, akademik yeterliliğe sahip olma, mesleğe karşı duyulan sevgi, teşvik, akademik izin hakkı, meslektaş üretkenliği, merak ve unvanda yükselme gibi faktörler ön plana çıkmıştır. Engelleyen faktörler olarak yayınlama süreçlerinin sağlıksız oluşu, değerlendirilme kriterlerindeki eksiklik, bilimsel yetersizlik, kaynak eksikliği, ders yükü, teşvik eksiği, örgütteki çalışma atmosferi, etik problemler ve akademik terfinin olumsuz etkileri ön plana çıkan faktörler arasındadır. Bu faktörlerin yanı sıra öğretim elemanlarının birlikte çalıştıkları akademisyen yöneticilerin de akademik üretkenliği etkileyen önemli bir faktör olduğu görülmüştür. Zihniyet yapıları sabit, gelişim ve fayda kategorisinde ele alınmıştır. Akademik üretkenlik sürecinde sabit zihniyete sahip yöneticilerin süreci olumsuz etkilediği görülürken, gelişim veya fayda zihniyetine sahip yöneticilerin akademik üretkenliği artırma noktasında önemli bir faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim elemanlarının çoğu birlikte çalıştıkları akademisyen yöneticilerin zihniyet yapısını sabit olarak tanımlamıştır. Üniversiteleri daha üretken kurumlara dönüştürme noktasında yükseköğretimin önemli bir paydaşı olan akademisyen yöneticilerin nasıl bir zihniyete sahip olması gerektiğine dair belirttikleri görüşler doğrultusunda yöneticilerinin gelişim zihniyetine sahip olması gerektiği vurgulanmışlardır. Literatürde zihniyet üzerinde yapılan çalışmaların öğretmen ve öğrenci merkezli olduğu görülmüştür. Dolayısıyla çalışmanın, zihniyet ve akademik üretkenlik arasındaki ilişkiyi araştırmaya dair yapılacak çalışmalara destekleyici olması beklenmektedir.