Hastaların dental görüntülemede kullanılan radyasyon ile ilgili bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının değerlendirilmesi


Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEYDA GİZEM TOPAL

Danışman: CEMİLE ÖZLEM ÜÇOK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İyonize radyasyon; atom veya molekülden elektron kopararak iyon oluşmasına neden olan radyasyondur. Parçacık (alfa ışını, beta ışını, nötronlar) ve dalga (X ışınları, gama ışınları) tipi olmak üzere iki gruba ayrılır. Yüksek enerjiye sahip iyonize radyasyon tıpta tanı ve tedavi amacıyla diş hekimliğinde ise yalnızca tanı amacıyla kullanılmaktadır. İyonize radyasyon, alınan doza bağlı olarak dokularda farklı tipte hasarlara sebep olabilir. Bu çalışma ile diş hekimliği fakültesine muayene için başvuran hastaların dental ve tıbbi görüntülemede kullanılan radyasyon ile ilgili farkındalık ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerin başta hastaların eğitim seviyesi olmak üzere yaş, cinsiyet, sosyoekonomik düzeyleri gibi demografik değişkenlerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız Nisan 2022- Eylül 2022 tarihlerinde, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı ilk muayene kliniğine başvuran 18 yaş üzeri 520 hastaya yapıldı. Katılımcıların %56.5'i (294) B bölümü bilgi testinden 11 puandan az alarak dental görüntülemede kullanılan radyasyon hakkında düşük farkındalığa sahip oldukları görüldü, %34.6'sı (180) 11-16 skor aralığında puan aldı ve orta seviye farkındalığa sahip oldukları görüldü. Katılımcıların sadece %8.8'i (46) 17 puan ve üzeri aldı ve yüksek farkındalığa sahip oldukları görüldü. Buna göre hastaların radyasyon hakkındaki farkındalıklarının ve bilgi seviyelerinin düşük olduğu belirlendi. Cinsiyet ile farkındalık arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken; eğitim durumu, gelir seviyesi ve diş hekimine gitme sıklığı ile farkındalık arasında pozitif bir ilişki görüldü. Yaş ise farkındalık ile düşük negatif korelasyon gösterdi.